Die gemeenskap van Brandfort, asook die fotograaf Paul Alberts, in samewerking met PRAAG, organiseer 'n reuse-saamtrek op 31 Mei 2002 om die einde van die Tweede Vryheidsoorlog te gedenk. Meer besonderhede sal aangekondig word in die pers en in die media.

Dit is van sleutelbelang vir die taalstryd en die algemene voortbestaan van die Afrikaanssprekende bevolking in Suid-Afrika dat soveel mense as moontlik hierdie historiese byeenkoms op Brandfort moet bywoon. Raak betrokke! Kontak ons dringend by inlig@praag.org, en vind uit watter bydrae u of u organisasie kan maak t.o.v. die organisering van die saamtrek.

Hier volg 'n stuk wat in Rapport verskyn het op 17 Maart 2002 waarin dr. Dan Roodt meer verduidelik aangaande die byeenkoms:

‘n Nuwe begin vir Afrikanerdom

Max du Preez se ad hominem-aanval op my twee weke gelede in hierdie rubriek was myns insiens die laaste skoot deur politiek korrekte Afrikanerdom in ‘n desperate poging om die groeiende beweging na Afrikanereenheid te stuit. Eerder as wat ek beledig daardeur gevoel het, beskou ek dit as ‘n pluimpie. Dit voel asof ek nou die vrugte pluk vir die taamlik eensame stryd wat ek reeds die afgelope drie jaar onverpoosd gevoer het op die internet, in die pers en nou ook op die TV om aan die Afrikaner sy selfrespek, asook trots in sy taal en geskiedenis, terug te gee.

Op KykNET twee Sondae gelede, het Max probeer om my te sink deur my te koppel aan Verwoerd en apartheid. Ek het egter al sy los balle met rente teruggekolf, en soos ‘n briefskrywer aan dié blad verlede week wou beweer, het Max ‘n beurtnederlaag gely.

Die Skuldbrigade van politiek korrektes is uitgeknikker en die pad is oop vorentoe. Die energie wat die Afrikaanse debat oor die afgelope paar jaar opgewek het, moet nou gemonster en gerig word op ‘n teiken. Die kwessies oor taalidentiteit en minderheidsregte wat met soveel felheid tussen ons gedebatteer is, moet na die nasionale en selfs internasionale arena uitgebrei word.

Hoe gaan ons dit regkry? vra u. Wel, ‘n Boer maak ‘n plan, soos hulle sê. Iemand met ‘n baie blink gedagte is die fotograaf Paul Alberts wat saam met die plaaslike gemeenskap op Brandfort ‘n groot saamtrek reël op 31 Mei vanjaar om die einde van die Tweede Vryheidsoorlog te gedenk.

Brandfort gloei van die simboliek. Dit is hier waar 2 000 vroue en kinders gesterf het in ‘n konsentrasiekamp 100 jaar gelede. Tydens ‘n pseudo-herdenking drie jaar gelede het die Duke of Kent en die ANC se Winkie Direko in opdrag van Thabo Mbeki die Afrikaner ‘n klap in die gesig gegee deur geen persoon uit hul geledere op die podium toe te laat nie, selfs nie eens ‘n polities neutrale persoon soos die historikus Fransjohan Pretorius nie.

Slegs die Britse gesneuweldes en ‘n handjievol swartmense se dood mog herdenk word, nie die eintlike slagoffers van die volksmoord nie. Dit is soos om Jode te verbied op die terrein van Dachau of Auschwitz, en slegs Duitsers of Pole daar toe te laat. Soos Afrikaans tans onderdruk word, só word daar gepoog om ons geheue, ons geskiedenis, ons simbole, ons sin vir wie ons is van die aardbol af te vee.

Brandfort is internasionaal bekend. Hierheen is Winnie Mandela verban, hier het Verwoerd sy matriek geskryf en Vincent van Gogh se broer, Cornelius, gesterf. Op 31 Mei 2002 gaan ons opnuut die dorp aan die groot klok hang deur ‘n nuwe begin vir die Afrikaner aldaar aan te kondig.

Pieter Fourie, die dramaturg van “Boetman”-faam, gaan praat oor die vroue en kinders se lyding. Die skoolkinders van Brandfort gaan ‘n kranslegging doen op die grafte, en ook deelneem aan koorgesang, saam met die oumense.

Paul Alberts het my gevra om ‘n “epogmakende” toespraak te lewer. As dit binne my vermoë is, gaan ek alles waaroor Afrikaners die afgelope drie jaar rusie gemaak het, Boetman en die res, in een geheel saamvoeg met ons lang geskiedenis vanaf die volksplanting in 1652. Dit moet die nuwe begin wees, ‘n oorspronklike geluid waarmee ons die ideologiese mat onder die ANC gaan uitruk en hom sprakeloos gaan laat.

Om dit duidelik te maak aan Mbeki, Direko en die Duke of Kent dat die Afrikaner nie dood en begrawe is nie, gaan ons Die Stem sing, nét Die Stem. Ons gaan ook ‘n baie ou Afrikaanse vlag hys, die Prinsevlag.

Andersins bekend as die “oranje-blanje-blou”, het hierdie vlag saam met Van Riebeeck Kaap toe gekom, ná dit aanvanklik opgemerk is in 1572 op die barrikades van die Geuse oftewel “bedelaars” ten tye van Nederland se onafhanklikheidstrewe teen Spanje en die Hertog van Alva. Die Prinsevlag het net drie kleure, sonder die koloniale tooisels van 1928 toe dit onder genl. Hertzog in gebruik geneem is. Dit is ouer as die Franse Rewolusie, en het vele Europese vlae geïnspireer. In 1630 het Nederland die boonste baan na rooi verander, en het die Prinsevlag ‘n weeskind geword, tot nou toe.

Danksy die 1994-vlag wat simbool geword het van multikulturele Suid-Afrika, kan ons nou die oranje-blanje-blou opnuut omhels as ‘n enkel Afrikaanse vlag. Dit moet die vaandel word van ons kulturele en identiteitseenheid wat politieke en godsdiensverskille oorstyg.

In hierdie tyd van multikulturele Empaaier en globalisering kan dit vir ons opnuut ‘n simbool van vryheid en eenheid word, om oral te vertoon waar Afrikaners vergader, hier of in die diaspora, by kunstefeeste, sportwedstryde, herdenkings en byeenkomste. Soos die Vlaminge maak met hul geliefde Vlaamse Leeu, moet elke Afrikaner ‘n Prinsevlag besit, en moet ons dit agterop ons motors plak sodat ons mekaar in die oggendverkeer kan herken. In die Londense moltrein sal ‘n reissak met die Prinsevlag subtiel die teenwoordigheid van nog ‘n Afrikaner reklameer.

31 Mei 2002 op Brandfort. U en ek en elke gekneusde Afrikanerhart het daar ‘n afspraak.

boontoe

Protesvergaderings teen naamveranderings

Versprei die volgende aan almal wat u ken:

Soos u weet, word daar 'n reeks skandalige naamveranderings beplan in die Noordelike Provinsie waar die name van oorspronklike Voortrekkerdorpe soos Pietersburg, Nylstroom, Ellisras, Naboomspruit en Warmbad wat deur Afrikaners/Boere aangelê is, verwyder gaan word en vervang gaan word deur òf name van sporthelde òf afrikanistiese name wat niks te make het met die oorspronklike dorpsleggings nie.

Alle Afrikaanse koerante, o.a. Beeld en Rapport, het reeds in hul hoofartikels hul teenkanting teen hierdie onnodige en kwetsende naamveranderings uitgespreek.

Soos PRAAG reeds te kenne gegee het in 'n persverklaring oor die naweek, kom hierdie naamveranderings neer op toponimiese etniese suiwering en anti-Afrikaanse xenofobie. Ons mag nie toelaat dat die ANC hiermee wegkom nie. Nie net Afrikaanse name nie, maar ook Afrikaans self is onder skoot in hierdie suiweringsaksie wat teen die Grondwet en teen internasionale reg indruis.

Daarom vra ons elke Afrikaanssprekende en simpatieke anderstaliges om hul steun aan 'n landwye protesaksie teen naamveranderings toe te sê. Soveel mense as moontlik moet die protesvergaderings bywoon, maar dit moet opgevolg word met briewe aan die pers, asook straatbetogings en boikotte van plaaslike belasting sodat die regerende ANC sal agterkom: TOT HIERTOE EN NIE VERDER NIE!

Ons hoef nie hierdie Mugabeagtige streke te duld nie, want ons is nie Zimbabwiërs nie.

Hier volg die besonderhede van die twee protesvergaderings:

Vergadering 1:

Pietersburg: Pietersburg Laerskool, hoek van Dorp en Vorsterstraat (lg. tydelik bekend as Thabo Mbekistraat). As mens blykbaar inkom in Pietersburg, hou jy reguit aan met Grobler, tot by Dorpstraat, draai regs daarin en die volgende straat is Vorsterstraat, met die skool op die hoek.

Datum: Woensdag 6 Februarie.

Tyd: 18h30

Kontakpersoon, Mnr. Johan Willemse, Vryheidsfront, Kontaknommer: 015-2970946 / 072 197 3134

Vergadering 2:

Nylstroom: N.G. Kerksaal Nylstroom (staan bekend as die Wit Kerk)

Datum: Woensdag 6 Februarie

Tyd: 18h00 vir 19h00

Gereël deur die Gemeenskapsraad van Waterberg, Voorsitter is prof. Hendrik van der Wateren wat ook die kontakpersoon is by telnr. 014 717 3649.

Maak seker dat u een van die vergaderings bywoon. Vertel vir al u familie en vriende daarvan en sorg dat hierdie epos landwyd versprei.

Die stryd vir Afrikaans en Afrikaanse plekname gaan voort!

Dan Roodt

PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep)

boontoe

PLAKKAATAKSIE OP KAMPUSSE (Augustus 2001)

PRAAG het sopas met 'n plakkaataksie op die vyf Afrikaanse kampusse begin om die verengelsing wat deur die Minister en sommige universiteitsowerhede afgedwing word, daar te stuit. Verdere bewusmaking onder studente oor hul taalregte volg binnekort. Hier is die reeks van drie plakkate:

boontoe

11 Junie 2001

VOORLEGGING DEUR PRAAG (PRO-AFRIKAANSE AKSIEGROEP) AAN DIE GERWELKOMITEE OOR AFRIKAANS IN DIE HOËR ONDERWYS

Die probleem

a. Oor die afgelope aantal jare het Afrikaans drasties agteruitgegaan op vele gebiede, onder andere op dié van die hoër onderwys waar die taal selfs aan Afrikaanse universiteite ‘n minderheidstaal geword het.

b. Twee prosesse is verantwoordelik vir die algemene agteruitgang van Afrikaans as taal waar die verlies aan hoër funksies sienderoë gebeur: globalisering en die S.A. regeringsbeleid wat Afrikaans nie goedgesind is nie. Minister Kader Asmal het by meer as een geleentheid ‘n vyandige houding teenoor Afrikaans ingeneem, Afrikaanse skrywers en intellektuele soos Breyten Breytenbach en Hermann Giliomee as “aspirant-separatiste” beskryf en met verwysing na die universiteite in die besonder gemeen dat die Afrikaanse universiteite nie vinnig genoeg verengels nie. Die betrokke Minister het hom in die Hoër Onderwysplan ten gunste van die assimilasie van Afrikaners uitgespreek en wil om daardie rede nie sien dat Afrikaanse universiteite verder ‘n Afrikaner- of Afrikaanse identiteit in stand hou nie.

Hoe om die probleem te benader

Die kultuurkwessie

Dat Afrikaans as onderrrigtaal in die hoër onderwys besig is om te taan, spreek byna vanself. Vele studente aan Afrikaanse kampusse, ook aan die Universiteit van Pretoria, beweer dat sekere kursusse nie meer in Afrikaans aangebied word nie. In sommige gevalle word lesings na Engels omgeskakel omdat ‘n enkele buitelandse student in die klas nie Afrikaans verstaan nie en nie bereid is om dit te aan te leer nie.

Onses insiens is daar ‘n dieperliggende filosofiese kwessie ter sprake wat gaan om die aard van die Suid-Afrikaanse staat, die inhoud van “Suid-Afrikanerskap” en “Afrikanerskap”, asook die aard van “demokrasie” in Suid-Afrika.

Indien die wens van die Minister van Onderwys om Afrikaners geassimileer te sien, voorrang sou geniet, is daar geen saak uit te maak vir Afrikaanse universiteite nie, en behoort die taal verder ondermyn en selfs onderdruk te word. Die skep van ‘n Engelssprekende “geïntegreerde” Suid-Afrikaanse nasie in terme van ‘n simplistiese “nasiebou”-model sou beteken dat Afrikaanse universiteite soos hulle in die verlede bestaan het, moet verdwyn. Hierteenoor is dit opvallend dat daar tot dusver geen druk van die Minister, of uit enige ander oord, was op Engelstalige universiteite om gehoor te gee aan die veeltaligheidsklousules in die Grondwet nie, wat die indruk skep dat Engels wel die gekose taal van “nasiebou” en “integrasie” verteenwoordig.

Tans is daar geen aandrang dat universiteite opsy gesit behoort te word vir dosering in die ander Afrikatale nie, en daarom laat ons dié probleem vir die oomblik tersyde. Wat geld vir Afrikaans, geld egter ook in ‘n beduidende mate vir hierdie tale.

Hoewel Afrikaans en Engels onder die vorige bewind soms oor dieselfde kam geskeer is, en daar vanuit owerheidskant weinig klem gelê is op die groot kultuurverskille tussen Afrikaans- en Engelssprekendes, kom sodanige verskille tans baie duidelik na vore noudat “blanke nasiebou” verval het. Trouens, die gedagte dat mense van Europese afkoms in Suid-Afrika saamgesnoer behoort te word, gaan terug na Britse koloniale beleid na afloop van die Anglo-Boereoorlog toe “versoening” onder Lord Milner ‘n hoë prioriteit geniet het.

Die sentrum van die Engelse kultuur in Suid-Afrika is elders, gesetel in Brittanje en veral Noord-Amerika waar waardes soos individualisme en materialisme, soos uitgedra deur die Amerikaanse popkultuur, geld. Ook die opkomende klas van verengelsde swartmense neem hul waardes uit die Afro-Amerikaanse kultuur wat nie veel verskil van die hoofstroom Angel-Saksiese kultuur nie. Tydens sy onlangse besoek aan Groot Brittanje is President Mbeki geloof vir sy Britse kultuur, wat deur ‘n skrywer in die Observer opgesom is as “sy stil styl, sy sportbaadjies, krom pyp, presiese Engelse uitspraak en sy ‘Engelse vriendskappe’”, wat aantoon in watter mate selfs die huidige President van Suid-Afrika eerder ‘n Brit verteenwoordig as iemand wat ‘n bepaalde inheemse kultuur uitdra.

Die Engelse kultuur is veel meer permissief in die hantering van dissipline op skool, en die inskerping van gemeenskapswaardes geniet geen prioriteit nie. Hierteenoor is die Afrikaanse kultuur sterk gewortel in ons land self, en is Afrikaanssprekendes veel minder individualisties en materialisties as Engelssprekendes. Afrikaanse skole plaas sterk klem op dissipline, asook die verwerwing van ‘n Afrikaanse en plaaslike kultuur tesame met ‘n seker mate van godsdienstigheid. Op die Universiteit van Pretoria se kampus is daar studentegroepe met beduidende steun onder die studerende bevolking wat die slagspreuk “Afrikaans, Christenskap en standaarde” gebruik om hul waardes in ‘n neutedop uit te druk.

Onses insiens is dit die demokratiese reg van alle Afrikaanssprekendes om skole, kleuterskole en universiteite te geniet waar Bildung in die sin waarin Von Humboldt, die vader van die Verligtingsuniversiteit, kan plaasvind en waar die Afrikaanse taal en kultuur in die wydste sin aan ‘n volgende geslag oorgedra kan word.

Die finansiële argument

Volgens statistieke dra Afrikaanssprekendes ongeveer 36% van die totale belastings in Suid-Afrika by, meer as enige ander taalgroep, die Engelse taalgroep hierby ingesluit. Hiervolgens bereken is die bydrae van die Afrikaanse taalgemeenskap tot die Onderwysbegroting in die omtrek van R19 miljard waarvan net ‘n klein gedeelte deur die staat aangewend word vir onderwys in Afrikaans; die res word gebruik om onderrig in Engels te finansier. Afrikaanssprekendes, wie se kultuur aangeval word deur globalisering en Amerikanisering, se belastings word dus gebruik om Engels te subsidieer!

In enige oplossing vir die taalprobleem wat tans in die onderwys geld, en waar Afrikaanse skole en universiteite die knie moet buig voor Engels, moet hierdie aspek, net soos die kulturele, in ag geneem word.

Akademiese vryheid en universitêre outonomie

Onder die vorige bewind is blanke universiteite verbied om meer as ‘n sekere aantal swart studente in te neem, en in sekere vakrigtings moes dit geskied met ministeriële toestemming. Dit is met reg ervaar as ‘n onbillike ingryping in die outonomie van die universiteit en as ‘n bedreiging vir akademiese vryheid, in weerwil van die feit dat hierdie studente natuurlik toegang had tot die sogenaamde tuislanduniversiteite waar hulle in die rigting van hul keuse kon studeer.

Die huidige bewind is egter besig om presies dieselfde weg in te slaan deur in te meng in die bestuur van die universiteite, die aanstelling van akademici en lede van universiteitsbestuur te verpolitiseer, uitsprake oor die godsdiensbenadering van die Potchefstroomse universiteit, ens.

Die taalkwessie aan Afrikaanse universiteite raak die outonomie van daardie universiteite ten nouste en ons vrees dat die dreigende houding wat die Minister met sekere van sy uitsprake ingeneem het, eintlik akademiese vryheid in Suid-Afrika wil opskort op ‘n veel radikaler manier as wat die ou NP dit gedoen het.

Hierdie is ‘n uiters kommerwekkende ontwikkeling.

Die korttermynoplossing vir die universiteite

Onses insiens is die korttermynoplossing om eenvoudig die status quo te handhaaf aan die vyf Afrikaanse universiteite. Daar bestaan steeds ongeveer 19 Engelstalige universiteite sodat geen student kan beweer dat hy of sy die reg ontsê word om in Engels te studeer nie. Om ideologiese redes kan dit egter gebeur dat Afrikaanse studente hul reg verloor om in hul moedertaal te studeer.

Die situasie in die Suid-Kaap is reeds benard vir Afrikaanstaliges wat wil gaan studeer. Daarom moet die Oudtshoorn-inisiatief om ‘n satellietkampus van byvoorbeeld die U.S. aldaar te vestig ondersteun word deur alle belanghebbendes - ook die Minister wat fondse, indien nodig, behoort te verskaf. Die fisieke infrastruktuur bestaan reeds op Oudtshoorn met die ou onderwyskollege, sportgronde, ens.

Vele Afrikaanssprekendes in dié omgewing is arm en sonder toegang tot tersiêre opleiding. Weiering om hulle tegemoet te kom deur die huidige owerheid sal geïnterpreteer word as ‘n doelbewuste poging om Afrikaanstaliges van opleiding te weerhou ten einde die “Engels über alles-beleid” af te dwing.

e. Die langtermynoplossing

Die huidige stelsel waar ‘n Engelse minister moet beskik oor Afrikaanse universiteite, technikons, skole en kleuterskole en voortdurend poog om sy waardes en sy siening van “wat goed is vir Afrikaanssprekendes” af te dwing, is onhoudbaar. Nêrens ter wêreld in ‘n demokratiese land sal so ‘n situasie geduld word nie, en in ander veeltalige lande soos België of Québec beskik elke taalgroep oor sy eie Minister van Onderwys.

Die uitspraak van die Minister in sy Hoër Onderwysplan,

"…although the historically white Afrikaans-medium universities are gradually moving towards the adoption of a combination of dual and parallel-medium language strategies, language continues to act as a barrier to access at some of these institutions. This is especially the case at the undergraduate level within some of the universities. Furthermore, even where a dual and parallel-medium language policy is in place, its implementation remains uneven as not all the courses within a degree or diploma programme are offered in dual and parallel-medium mode. This is unacceptable and cannot continue."

verteenwoordig ‘n skokkende aandrang op verengelsing en is geformuleer vanuit ‘n Brits-etnosentriese blindheid en kulturele narcisme wat inderdaad totalitêr aandoen. Opsigself is dit, tesame met die betrokke Minister se pleidooi dat die Afrikaanse identiteit moet verdwyn, die beste aanduiding van die onbevoegdheid en illegitimiteit van enige Engelse minister om oor Afrikaanse opvoedkundige instellings te beskik.

Dit is daarom ons oorwoë mening dat die durende oplossing vir die huidige dooiepunt oor Afrikaanse universiteite sou wees om kulturele outonomie aan Afrikaanssprekendes toe te staan waarvolgens opvoedkundige en kulturele instellings vanuit die Afrikaanse gemeenskap self bedryf sou word, sonder inmenging van ander taalgroepe wat noodwendig soms chauvinisties en hovaardig staan teenoor Afrikaanssprekendes en hul behoeftes. Gegewe die enorme bydrae van veral Afrikaners tot die staatskas, is hulle geregtig hierop en is dit finansieel haalbaar.

Indien nie-Afrikaanssprekendes verkies om aan Afrikaanse universiteite te studeer deur medium Engels, soos tans, behoort dit in ‘n oorgangsfase toegelaat te word, maar met die voorbehoud dat hulle ten minste een jaar Afrikaans loop ten einde blootgestel te word aan die Afrikaanse letterkunde en kultuur. Dit wil voorkom asof Afrikaans die laaste dyk teen ‘n algemene kulturele imperialisme verteenwoordig wat dreig om Suid-Afrika te oorspoel en die bevolking te laat met ‘n dekadente, veramerikaniseerde, oppervlakkige en uitheemse kultuur, iets wat as “gedwonge interne emigrasie” omskryf kan word.

Ons vra dus aan dat die Grondwet gewysig word ten einde ‘n Afrikaanse Minister van Onderwys en Kultuur aan te stel, wat aangewys sal word deur ‘n Kultuurraad wat deur die Afrikaanse gemeenskap self verkies sal word.

Indien ander kultuurgroepe in Suid-Afrika dieselfde regte opeis, behoort dit ook aan hulle toegestaan te word, alhoewel die huidige fassinasie met Engels as die panasee vir opvoeding, veral hoër opvoeding, in daardie geledere dit kwalik binne die afsienbare toekoms in die vooruitsig stel.

Gegewe die tweehonderd jaar van koloniale bevoordeling van Engels in Suid-Afrika, en wat onbeskaamd deur die huidige bewind voortgesit word, verdien Afrikaans “kulturele regstellende aksie” ten einde die skade wat dit in die verlede aangedoen is, veral aan die einde van die negentiende eeu en vroeë twintigste eeu, ongedaan te maak.

Die alternatief: ‘n taalstryd

Afrikaans word allerweë deur taalkundiges erken as ‘n wonderwerk wat op die Afrikavasteland plaasgevind het, waar ‘n spreektaal met baie lae status binne minder as ‘n eeu opgehef is tot ‘n volwaardige kultuur- en wetenskapstaal. Dit het egter nie vanself plaasgevind nie, en geslagte skrywers, taalkundiges, woordeboekmakers, terminoloë en die gewone publiek het hieraan meegewerk.

Eerder as wat hierdie proses gesien word as ‘n voorbeeld vir die ander inheemse tale, wil dit voorkom asof die ANC-regering wil hê dat Afrikaans sy “plek moet ken” en moet terugkeer na ‘n lae status-posisie, gelykstaande aan die ander nege tale waarvan die sprekers dit nie aanwend as kultuurtale en wetenskapstale nie. Daar is selfs weinig skrywers en digters in dié tale wat nie eerder hulself deur medium van Engels uitdruk nie.

Afrikaans het in die verlede oorleef téén die wense in van die magtige Britse Ryk en terwyl Afrikaanssprekendes vasgevang was in intense armoede. Dit ly geen twyfel dat ‘n taalstryd onder die huidige omstandighede ewe suksesvol gevoer sal kan word nie, gegewe die verbeterde ekonomiese posisie van die taal se sprekers, toegang tot media en veral nuwe kommunikasietegnologie soos die Internet.

Afrikaans het in sy kort geskiedenis getoon dat die invloed van skrywers, filosowe, dramaturge, intellektuele en ander kultuurmense aangewend kan word om die volk in beweging te bring ten einde onderdrukkende taalmaatreëls van hulle af te werp en volwaardige amptelike erkenning vir hul taal te verwerf. Ons wys u ook op die rol van Goethe, Herder en Lessing wat ná die Pruisiese neerlaag by Jena in 1806 teen Napoleon die Duitse letterkunde opgebou het tot die mees voortreflike van sy tyd in Europa, en so die voortbestaan van ‘n verslane volk verseker het. Die blote bestaan van die Afrikaanse letterkunde gaan verseker dat Afrikaans nie as kultuurtaal uitgerangeer sal word nie.

Die aandrang op onderrig in inheemse tale is ook in pas met onlangse verwikkelinge in Afrika, soos byvoorbeeld die Asmaraverklaring van Januarie 2000 wat die haglike opvoedkundige agterstande in Afrika toeskryf aan die obsessie met die koloniale tale en die ontkenning van internasionale navorsing wat allerweë die voordele van moedertaalonderrig besing.

Ons hoop dus dat hierdie enkele menings nuttig sal wees om die Minister van Onderwys te oortuig van die enigste redelike oplossing, naamlik groter kulturele outonomie vir Afrikaans, nie-inmenging in die sake van universiteite en die behoud van al vyf die huidige instellings vir Afrikaans. Weens hul vespreidheid oor die hele land, kan die aantal Afrikaanse universiteite nie net beperk word tot een of twee nie, wat sou beteken dat Afrikaanssprekendes doelbewus agtergestel sal word teenoor hul Engelstalige eweknieë wat hoofsaaklik in drie groot stede saamgetrek is.

Die Afrikaanse publiek koester hoë verwagtinge in verband met die universiteitstaalkwessie, en sien uit na ‘n billike oplossing wat sou beteken dat die verengelsingsproses onmiddellik gestuit moet word. Enige verdere tekens van arrogansie, hovaardigheid of “julle sal maak soos ons sê” sal ‘n proses van polarisasie in Suid-Afrika aan die gang sit wat dalk vorentoe in die geskiedenis as ‘n keerpunt gesien sal word.

Ons sien dus uit na u antwoord op die menings wat hierin uitgespreek word, en hoop van harte dat die huidige Hoër Onderwysplan met sy aandrang op groter verengelsing aan Afrikaanse universiteite drasties en binnekort hersien sal word.

Die uwe,

Dr. Daniël François Roodt

Direkteur

PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep)

boontoe

* * *

'n Groep Afrikaanse argitektuurstudente veg om Afrikaans in hul lesings te behou aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat:

Posbus 12447

Brandwag

9324

22Feb.2001

Prof. G.N.van Wyk

Dekaan Natuurwetenskappe

UOVS

Geagte prof. Van Wyk

INTIMIDASIE OOR AFRIKAANSE KLASSE BY ARGITEKTUUR

Graag wil ek u versoek om die posisie en beleid ten opsigte van Afrikaans as voertaal aan die UOVS aan my te verduidelik.

· Het studente die reg om in Afrikaans klasse te kry ?

· Kan Afrikaanssprekende dosente weier om in Afrikaans klas te gee ?

By Argitektuur het die Afrikaanssprekende derdejaarstudente ‘n versoek aan Prof. Ora Joubert gerig om in Afrikaans klas te ontvang (Bylaag A). Een-en-twintig uit ‘n klas van sewe-en-twintig het die versoek gerig. Haar antwoord was dat sy weens tydsgebrek sou voortgaan met tweetalige klasse. Iemand anders sou aangestel word om met haar Afrikaanse klasse te help. Hierdie voorstel was aanvaarbaar.

Wat egter vir my onaanvaarbaar is, is dat daar nou ‘n intimidasieveldtog teen Afrikaanssprekende studente wat op Afrikaans aandring, gevoer word. Dit laat hulle skuldig voel en dwing hulle moreel om tweetalige klasse by te woon. Daar word vir Afrikaanssprekende studente gesê hul aandrang kos die universiteit ekstra geld want ekstra dosente moet nou aangestel word.

· Waarom moet Afrikaanse dosente dan hul Afrikaanse klasse in soms geradbraakte Engels herhaal sonder ekstra betaling ?

· Waarom kan Afrikaanssprekende dosente dan nie hul klasse in Afrikaans herhaal nie ?

· Wat is die beleid van die universiteit en mag Afrikaanssprekende dosente weier om in Afrikaans klas te gee ?

Tweetalige klasse is vir my nie aanvaarbaar nie want in praktyk word die Afrikaans al minder en die Engels al meer totdat ons uiteindelik byna net in Engels klas het. Ons betaal tans R 2 174,00 vir die spesifieke vak.

Ons as Afrikaanssprekende studente word geïntimideer deur stellings soos : “ dit kos die departement Argitektuur baie geld om ‘n ekstra Afrikaanssprekende dosent aan te stel “ of “die geld kan baie beter bestee word deur ‘n skyfieprojekter te koop as om ‘n aparte Afrikaanse dosent aan te stel”.

Is die stellings korrek of is my vertolking dat dit intimidasie is korrek ?

Kom salarisse en apparaat nie uit verskillende fondse nie ?

Ek skryf hierdie brief aan u omdat ek bevrees is vir meer intimidasie by Argitektuur. Ek het tot dusver elke jaar ‘n akademiese beurs ontvang en wil nie graag dat my punte benadeel word omdat ek op Afrikaans aandring nie.

Graag sal ek skriftelik antwoorde op my vrae en vrese wil ontvang.

Die uwe

Dalena Steyn

boontoe

8 Februarie 2001

Geagte Prof Joubert en Personeel ,

Na prof. Ora Joubert se beroep op studente om nie emosioneel te wees oor die taalkwessie nie, en veral na die eerste tweetalinge lesing in die Omgewingsgeskiedenis en Teorie klas van die derdejaars, die volgende:

1) die meerderheid studente in die klas is Afrikaanssprekend ( 21 uit 27 studente of 77,7 %) terwyl al die Engelsprekendes Afrikaans kan verstaan.

2) Studente wat nie vlot tweetalig is nie, mis nuanses in die klas. Indien hul sekere vakke druip, moet ‘n jaar herhaal word. Hierdie probleem kan groter afmetings aanneem indien veral ‘n moeilike vak soos Omgewingsgeskiedenis en Teorie gedeeltelik in Engels aangebied word, en daar nog meer begrippe as vreemd ervaar gaan word. Die feit dat al die handboeke wat in hierdie vak gebruik word net in Engels beskikbaar is, is al ‘n nagmerrie vir die Afrikaanssprekendes, en dit word duidelik as gekyk word na die druipsyfer van hierdie vak.

3) Daarby betaal studente per vak en is hulle seker geregtig om die volle ure waarvoor hulle betaal in die taal van hulle keuse klas te kry.

4) Afrikaans is die enigste Afrikataal wat aan die UOVS gebesig word en is nie kolonialisties nie maar regionaal aan hierdie streek.

Graag verneem ons dan:

A: Bestaan die universiteit se beleid van tweetaligheid nog ?

B: Is dit ‘n departementele besluit om klasse tweetalig aan te bied ?

C: Is daar ‘n minimum aantal studente nodig om ‘n klas aan te bied in die taal van die studente se keuse?

Ons is van mening dat die UOVS baie Afrikaanssprekende studente sal afstaan aan ander universiteite as dit bekend word dat hier eensydig, en veral in klasse waar die Afrikaanssprekendes die meerderheid is, begin word met tweetalige klasse. In praktyk beteken dit Engelse klasse.

Graag verneem ons van u wat die posisie is voor ons volgende klas, en versoek ons graag om ons klasse in Afrikaans te ontvang.

Afrikaanssprekende Derdejaarsgroep 2001

boontoe

Geagte PRAAGlid, -belangstellende,

Dinge gons hier by PRAAG, en daarom is daar baie om te vertel. In volgorde van belangrikheid, dus:

1. OUDTSHOORN-VERGADERING OP 12 APRIL IN DIE QUEENSHOTEL

Die PRAAGvergadering te Oudtshoorn vind plaas op

Donderdag 12 April 2001

om 12h00 middag

in die Queenshotel se eetkamer, Baron van Rheedestraat, Oudtshoorn

Laat weet asseblief indien u dit kan bywoon per kerende epos, net om 'n idee te kry van getalle.

2. PUNT GESELSRADIO-aksie

Tot dusver is die doemprofete verkeerd bewys, en Punt saai steeds uit. Ons aksie vorder stadig maar seker om die stasie geherkapitaliseer te kry, en ons gebruik allerlei verbeeldingryke maniere om die nodige kapitaal te verkry. Ná die mooi reaksie van PRAAGlede om geld te skenk, was ons in staat om 'n bydrae te maak om die omroepers 'n voorskot op hul salarisse te betaal. Meer oor hierdie aksie soos ons vorder. Daar is egter steeds 'n risiko dat die tyd ons inhaal en ons nie alles in plek kan kry voordat dit te laat is nie.

3. PUNT-EN-PRAAG-taalteleton

Vandeesweek hou PRAAG 'n taalteleton op Punt Geselsradio om geld in te samel vir die taalstryd en ons het tot dusver goeie resultate behaal. Dit is ook die eerste keer dat so 'n teleton vir Afrikaans gehou word, wat weer eens toon dat PRAAG in weerwil van sy uiters beperkte middele verbeelding gebruik waar geld tekort skiet. Binne 'n kort tyd het ons al veel meer bereik in die taalstryd as party ander organisasies met miljoene rande in die bank. Die teleton maak gebruik van kort klankinsetsels met musiek en slagspreuke soos "wys jou staal vir jou taal". Vorentoe gaan hierdie soort geldinsamelingsaksie meermale van stapel gestuur word, want ons wil betrokke raak op 'n verskeidenheid fronte om Afrikaans te bevorder.

4. AKSIE OM ROBERTSONS FOOD SERVICES OOR TE HAAL TOT AFRIKAANS

Ons is reeds 'n hele paar weke in gesprek met Robertsons Food Services in Durban om dié maatskappy te oorreed om Afrikaans op sy produkte te gebruik. Dit behels natuurlik die bekende reeks speserye en kruie, maar ook handelsmerke soos "Doom". Tot dusver het ons met die Verkopedirekteur, mnr. Don Reich, asook mnr. Malcolm Lyle, Besturende Direkteur van die Verbruikersprodukte, gepraat. Die kwessie word op die sakelys van Robertsons se Raadsvergadering op 25 April geplaas, en PRAAG gaan 'n gedetailleerde dokument voorlê oor waarom dit absoluut noodsaaklik is dat Afrikaans op die produkte behoort te verskyn.

5. VERMOË OM DIREKTE DEBIETE TE DOEN VIA ABSABANK

Ons is steeds besig om alles in plek te sit om lede se bankrekeninge direk te kan debiteer, ten einde dit vir mense makliker te maak om tot PRAAG by te dra, sonder enige moeite. Selfs baie klein bedrae sal geïn kan word. Ons het besluit dat die kleinste maandelikse bedrag wat ingevorder kan word, vasgestel sal word op R6,20. Omdat die bankkoste R1,20 bedra vir so 'n debiet, wil ons sorg dat ons darem ten minste R5,00 op dié manier invorder. Uiteraard sal die meeste mense heelwat meer bydra, maar studente en werkloses kan so ook hul deel lewer vir die taalstryd.

6. NUWE ELEKTRONIESE TYDSKRIF

Ook om aan PRAAG-bydraers 'n tasbare bewys te lewer van ons dankbaarheid, het ons besluit om vanaf 1 Junie maandeliks 'n elektroniese tydskrif te publiseer. Soos met alles by PRAAG dink ons groot, en dit gaan nie maar net 'n parogiale klein tydskriffie wees nie, maar 'n aktuele blad in Afrikaans wat die wêreld gaan stormloop via die Internet. Ons mikpunt is om ten minste 'n 100 000 lesers hiermee te bereik. Die titel van die blad? "KRYT". Dus eerder 'n krytskrif as 'n gewone tydskrif. Die brieweblad sal uiteraard bekend staan as "Uitkryt". Die prototipe waarna ons tans kyk lyk baie goed en dit gaan 'n eerste wees in Afrikaans om 'n geheel en al elektroniese tydskrif vir die algemene publiek op die mark te sit, dit nogal geheel en al gratis, soos dit Internetprodukte betaam. Tel solank u kryt op en laat weet wat dink u van die idee!

7. VERSLAG OOR DIE UNIVERSITEITE

Tydens die PRAAG-vergadering op 27 Maart (sien notule hieronder aangeheg) is daar besluit om 'n PRAAG-standpunt oor die Universiteite se taalkwessie op te stel en aan dr. Jakes Gerwel te oorhandig. Dosente wat aan universiteite verbonde is kan asseblief hul insette aanstuur. Op die oomblik dink ons radikaal hieroor: daar moet 'n herskikking van die hele stelsel kom, verkieslik met 'n Afrikaanse Minister van Onderwys, naas die Engelse Minister, voorsien van 'n afsonderlike begroting vir Afrikaanse universiteite, skole en ander instellings. As daar enige konsolidasie plaasvind, moet dit tussen instellings uit dieselfde taalgemeenskap wees. Die huidige tweetaligheid is die dood in die pot vir Afrikaans en bloot 'n rusplek op pad na volslae verengelsing. Sodra ons 'n konsepdokument opgestel het, sal dit wyd gesirkuleer word vir kommentaar alvorens dit aan die owerhede voorgelê word.

8. PRAAG-SAMBREEL BY OUDTSHOORN

Ten tye van die Kunstefees, vanaf eerskomende naweek, sal PRAAG 'n groterige sambreel met ons beroemde banier wat verlede jaar diens gedoen het tydens die Transnet-betoging in solidariteit met Lukas Rautenbach, reg langs die ATKV-tent hê wat beman sal word deur taalstryders.

9. DEBAT BY OUDTSHOORN

'n Debat sal plaasvind in die Boekeparadys (C.P. Nelmuseum) te Oudtshoorn op Donderdag 12 April net ná afloop van die PRAAG-vergadering om 14h30 oor die tema van Afrikanerskuld met as deelnemers Dan Roodt en Chris Louw vir die nee, en Ampie Muller en Fanie du Toit vir die ja, met Jannie Gagiano as skeidsregter. Die debat is goedgunstiglik gereël deur die tydskrif INSIG. Indien u in Oudtshoorn is, maak gerus ook 'n draai aldaar.

10. AANSTELLING VAN SEKRETARESSE

Mej. Monya Krause sal voortaan alle sekretariële pligte vir PRAAG hanteer en sy is reeds sedert enkele weke gelede betrokke by die verspreiding van ons boeke, beantwoording van navrae, ens. Sy kan bereik word by ons permanente telefoonnommer 011 325 0817 en faks 011 325 0819 tydens kantoorure.

10. NOTULE VAN DIE VERGADERING GEHOU OP 27 MAART 2001 TE PRETORIA (sien hieronder)

11. BRIEF AAN NEW YORK TIMES OOR PLAASMOORDE (sien hieronder)

******************************************************************************************************

NOTULE VAN DIE PRAAGVERGADERING GEHOU OP 27 MAART 2001 TE PRETORIA

1. Punt

Dr. Dan Roodt skets die situasie by Punt Geselsradio en die verskillende strategieë wat gevolg word tydens die reddingspoging. 'n Taalteleton sal gehou word vanaf 2 April 2001 op lug by dié radiostasie.

2. Fondsinsameling

Daar bestaan 'n groot behoefte om verdere fondse in te samel indien PRAAG effektief wil wees t.o.v. sy doelstellings. Sodra die debietorderstelsel aan die gang is, sal ons moet sorg dat klein maandelikse bedrae geïn word soos tans reeds die geval is, maar dan op 'n baie groter skaal.

3. Kontak met studenteleiers op Pretoriakampus

Kontak is gemaak met studenteleiers, onder andere van die Vryheidsfront se Jeugbeweging, ten einde met hulle in gesprek te tree oor die taalkwessie aan die Universiteit.

4. Rekenaarspeletjies in Afrikaans

Dit is belangrik dat rekenaarspeletjies in Afrikaans ontwikkel moet word ten einde die jeug te betrek.

5. Populêre media

Daar is te min populêre kultuurprodukte in Afrikaans, soos byvoorbeeld ontspanningsleesstof. Afrikaanse wetenskapfiksie, speurverhale en hygliteratuur behoort uitgegee te word. PRAAG moet hier ook kommersieel dink en saamwerk met ander individue/organisasies om sulke boeke te bemark en te versprei.

6. Praag-T-hemde

Blykbaar is nie almal bewus daarvan dat PRAAG steeds oor T-hemde beskik met ons "De Stijl"-ontwerp en die webwerfadres daarop nie. Die vergadering voel dat meer mense hiervan bewus gemaak moet word.

7. Elektroniese tydskrif

Die gedagte ontstaan dat PRAAG 'n elektroniese tydskrif behoort uit te gee, wat tersaaklike aktuele kwessies vir Afrikaanssprekendes onder die loep neem. Mnr. Christo Oosthuizen en dr. Dan Roodt sal hieraan aandag gee.

8. Brieweblad

'n Oproep word gedoen om meer briewe vir die PRAAG-webwerf se brieweblad te skryf.

9. Universiteite

Daar bestaan een uit ‘n groep van 100 studente by UP wat nie hul kursus in Afrikaans geskryf kan kry nie. Dus is daar reeds diskriminasie teen Afrikaanssprekendes by dié "Afrikaanse" universiteit.

Die hele universiteitstaalkwessie word bespreek en daar word gevoel dat PRAAG sterk hieroor moet standpunt inneem. Daar moet buite die huidige opset gedink word en 'n pleidooi gelewer word dat twee afsonderlike Onderwysdepartemente opgerig behoort te word vir Afrikaans en vir Engels sodat Afrikaanstalige universiteite, skole en ander instellings op hul eie kan konsolideer en saamwerk sonder dat daar verengelsingsdruk bestaan.

PRAAG sal 'n verslag met aanbevelings oor die taalkwessie aan universiteite opstel en voorlê aan die Gerwel-komitee.

Die vergadering verdaag.

boontoe

Geagte PRAAGlid -belangstellende,

Hiermee 'n paar kwessies wat u aandag verdien:

1. PUNT-Redding

Alhoewel ons nog nie by die teikenbedrag van R400 000 uitgekom het vir die onmiddellike verligting van die salarisbehoefte van die omroepers nie, het ons reeds 'n aansienlike som geld ingesamel oor die afgelope twee tot drie dae. Baie dankie aan almal wat tot dusver bygedra het. Indien u nog nie bygedra het nie, herhaal ek ons bankbesonderhede:

ABSA Fourways

Taknr. 632-905

Reknr. 4052326604

Rekeningnaam: PRAAG

Fondse vanaf PRAAG sal aan Punt beskikbaar gestel word by wyse van 'n lening met onderliggende sekuriteit, en die opsie om ons lening om te skakel in 'n aandeelhouding sodra die nodige beleggers gevind is.

Intussen werk ons ook aan 'n kapitaalgewaarborgde struktuur om die risiko vir voornemende beleggers te verminder. U sal op hoogte gehou word van ons vordering. Ons het reeds vir Punt aan een potensiële belegger voorgestel, en 'n aanbieding van die sakeplan het gister plaasgevind by Punt se kantore in Midrand. Oor die volgende paar dae sal daar ook ander wees.

2. Uit-Beeld op ons webwerf

Die Johannesburgse koerant Beeld publiseer dikwels nie kritiese briewe wat ontvang word nie, en daarom het ons dit goed gedink om 'n rubriek op die PRAAG-webwerf te begin met hierdie titel

UIT-BEELD

Ons verwelkom alle briewe wat vir publikasie geweier is deur Beeld, of wat kommentaar op Beeld self bevat. Party dae buig Beeld so agteroor om polities korrek voor te kom dat sommige mense dit al die "Prawda van die Noorde" noem. Oor die afgelope paar dae byvoorbeeld het die koerant byna slaafagtige onderhoude gepubliseer met die omstrede dr. Barney Pitanya van die Menseregtekommissie, asook met die staatskrywer en kulturele kommissaar van die ANC, mnr. Wally Serote. Mnr. Pityana veral het met 'n glimlag op die middelblad van Beeld gepryk in die tipe grootte wat herinner aan plakkate van Fidel Castro in die teenswoordige Kuba of openbare afbeeldings van Voorsitter Mao in die bloeityd (in meer as een sin!) van die Kulturele Revolusie. Serote poog vergeefs om die oplaaiende misnoeë van Afrikaanssprekendes oor die vertrapping van hul taal deur 'n sentralistiese, neo-koloniale owerheid te paai deur te speel op die skuldgevoel oor Soweto in 1976.

Hierteenoor het Beeld 'n gesamentlike aanval geloods op Praag en die Groep van 63 in 'n hoofartikel meer as 'n week gelede, verwysende na 'n persverklaring waarvan die inhoud nooit in die koerant se blaaie bekend gemaak is nie. Reaksies van beide PRAAG en die Groep van 63 is nie gepubliseer op die brieweblad nie, waarskynlik omdat dit as "ideologies onsuiwer" of "kontra-revolusionêr" beskou word. Hieruit moet 'n mens aflei dat Beeld in die dispuut wat taalstryders opponeer teenoor die Minister van Onderwys, mnr. Kader Asmal, inderdaad die Asmal-kant gekies het soos dit 'n staatsgesinde orgaan betaam.

Hiermee saam stuur ek beide reaksies wat hopelik vandag reeds op ons webwerf gepubliseer sal word by

www.praag.org

onder die rubriek UIT-BEELD. Lees dit gerus en verrtel al u vriende van die nuwe rubriek wat witwarm briewe gaan bevat wat die Prawda van die Noorde uit selfsensuur nie wil publiseer nie of wat kommentaar bevat op die nogal komieklike politieke standpunte wat die blad soms inneem. Ons nooi almal uit om kommentaar op Beeld te lewer, en sodoende die samisjdat aan die gang te hou teen Prawda.

3) Teleton vir Afrikaans

Uit erkentlikheid teenoor PRAAG vir ons pogings om Punt Geselsradio te red, en om beleggers daarvoor te werf, het die stasie ingestem om ook sy kant te bring vir Afrikaans en die taalstryd. Ons het ooreengekom om in die week van 2 April 'n weeklange

TELETON VIR AFRIKAANS

te hou waartydens daar direk op die lug geld ingesamel gaan word vir die taalstryd. Ons mikpunt is 'n hele paar miljoen rand. Alwyn Bruinders, ster van die gewilde sepie "Vetkoekpaleis", gaan optree as "mnr. Afrikaans" vir die week en maatskappye en individue aanmoedig om geld te skenk aan PRAAG sodat ons die taalstryd vanjaar behoorlik kan voer met taalaksies gerig teen elemente in beide die privaat- en openbare sektore wat Afrikaans misken of uitfasseer. Nommer een op ons lys is natuurlik die Minister van Onderwys, mnr. Kader Asmal, wat die Afrikaanse universiteite wil dwing om te verengels, en lyk my ook die Kubaanse beleid teenoor godsdiensvryheid wil invoer. (In 1982 het Fidel Castro byvoorbeeld 'n Kubaanse Christenskrywer by name Valladarès vrygelaat wat 27 jaar in 'n hok opgesluit was sodat hy gebruik van sy spiere verloor het en nie meer kon loop toe hy vrygelaat is ná druk deur die destydse Franse regering nie.) Ander gebiede waar fondse bestee gaan word vir taalaksies is:

- verbruikersmaatskappye wat nie Afrikaans op hul produkte druk nie;

- staatsdepartemente wat nie Afrikaanse vorms beskikbaar stel of mense toelaat om Afrikaans by die werkplek te gebruik nie;

- arm Afrikaanssprekendes wat nie toegang het tot Afrikaanse leesmateriaal nie

- andertaliges wat deur die staat daarvan weerhou word om ook toegang tot Afrikaans en leesmateriaal in dié taal te verkry;

- bewaringsprojekte waar die staat onwillig is om boeke of ander argiefmateriaal in Afrikaans te bewaar (daar was enkele maande gelede 'n geval waar argiefstukke uit die tydperk van die ZAR eenvoudig weggesmyt is);

- 'n landwye diktee-kompetisie vir skoliere en volwassenes ten einde kennis van die Afrikaanse spelreëls en grammatika op te skerp soos wat dit in verskeie Europese lande gevoer word, met afdelings vir moedertaalsprekers en nie-moedertaalsprekers;

- uitreikprojekte na Afrikaanssprekendes in die diaspora in Australië, Kanada, Engeland, Wes-Europa, ens. waar ouers steeds hul taal na hul kinders kan oordra, en die moontlikheid van Afrikaanse skole in die buiteland;

- publikasies en heruitgawes van Afrikaanse boeke wat uit druk uit is;

- die befondsing van 'n alternatiewe geskiedenisprojek teenoor die staatsgeskiedenis wat die African National Congress en South African Communist Party tans laat skryf met behulp van ses miljoen rand wat bewillig is deur Nedcor, MTN, South African Breweries, ens.;

Ons doen 'n beroep op almal wat sterk voel oor die saak vir Afrikaans om deel te neem aan die Teleton, ook skrywers, akteurs en ander openbare figure wat dit aan die publiek kan oordra hoe ernstig die krisis is waarin ons ons bevind met 'n owerheid wat by monde van sy Minister van Onderwys hom ten doel stel om Afrikaans uit die universiteite te weer, asook om ons geheue te vernietig by wyse van 'n propagandistiese geskiedenis waarmee kinders op skool geïndoktrineer gaan word om hul eie verlede en hul eie kultuur te haat. Dat privaatmaatskappye so lamsakkig is dat hulle swig voor politieke druk om sulke projekte rojaal te befonds, is 'n verdere aanduiding dat Suid-Afrika reeds op 'n glybaan na totalitarisme verkeer.

Solidêre groete,

Dan Roodt

PRAAG
Posbus 3103
Dainfern
2055
tel. +27113250817 faks +27113250819
selfoon +27(0)824901036

boontoe

Geagte PRAAG-lid/belangstellende,

PRAAG het reeds van gister af betrokke geraak by 'n aksie om Punt Radio van ondergang te red. Alhoewel dit oor groot potensiaal, asook bekwame en toegewyde mense, beskik, sukkel die stasie reeds geruime tyd om die mas op te kom vanweë onvoldoende kapitaal, 'n opgehoopte skuldlas as gevolg van swak bestuur in die verlede, negatiewe publisiteit, ens. PRAAG, en dit beteken ons almal, asook elkeen wat sterk voel vir Afrikaans, het onderneem om te sorg dat:

1) die omroepers so gou moontlik weer 'n salaris ontvang. (Hulle werk reeds drie maande soos bittereinders sonder vergoeding in die hoop dat nuwe aandeelhouers vir die stasie gevind kan word.)

2) 'n nuwe aandeelhouer/s gevind word wat beide Afrikaans en die stasie se belange op die hart dra.

Hierdie is 'n konstruktiewe aksie om 'n belangrike Afrikaanse bate te behou, die enigste onafhanklike Afrikaanse stasie waarop mense vryelik hul mening kan lug. Soos wat ons vorder in die stryd vir Afrikaans en om 'n plek in Suid-Afrika te vind, kan so 'n medium van kardinale belang wees om mense in te lig oor aktuele sake, en ook vir die publiek om hul gevoelens te betuig

Dit ly by my geen twyfel dat PRAAG weer eens, soos met die Parmalat-aksie, suksesvol gaan wees nie.

U sal voortdurend per epos op hoogte gehou word van die vordering wat ons maak. Dit mag wees dat ons binne die volgende dae 'n beroep op Praaglede gaan doen om ook finansieel by te dra tot hierdie reddingsaksie. Indien wel, sal dit op die volgende basis geskied:

Alle skenkings aan PRAAG om Punt Radio te help sal onmiddellik beskikbaar gestel word by wyse van 'n lening aan die stasie ten einde die omroepers se salarisse te betaal. PRAAG word sodoende een van Punt Radio se krediteure. Sodra Punt bykomende kapitaal bekom het, sal hierdie lening terugbetaal word aan PRAAG waarna ons op een of meer van die volgende kan besluit:

1) PRAAG-skenkers se geld word eenvoudig terugbetaal; of

2) dit word elders aangewend in die taalstryd; of

3) die terugbetaalde gelde word in 'n trust gestort met die naam "Vriende van Punt", wat aandele in Punt Radio opneem; of

4) 'n kombinasie van die drie.

Gee asseblief vir my terugvoering hierop. Hou te alle tye dit voor oë dat hierdie aangeleentheid uiters DRINGEND is, want ons tyd om in te gryp is min. Ekself is besig om al my professionele kundigheid en kontakte te gebruik om ook langs ander weë 1)korttermynoorbruggingsfinansiering vir Punt te vind, asook 2) langtermynaandeelhouers wat die stasie op 'n gesonde finansiële grondslag kan plaas.

Solidêre groete,

Dan Roodt

17 Maart 20001

**********************************************************************************************************

HIER VOLG NOU DIE PERSVERKLARING WAT GISTER (VRYDAG 16 MAART) UITGEREIK IS:

"Hiermee reik PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep) die volgende mediaverklaring uit:

Punt Radio speel 'n belangrike rol om Afrikaanssprekendes ingelig te hou en om 'n Afrikaanstalige identiteit beide in Gauteng en in die Wes-Kaap in stand te hou. Dit is die enigste Afrikaanse geselsradio in die land.

PRAAG, asook die breë Afrikaanse gemeenskap, kan onder geen omstandighede toelaat dat die stem van Punt stil word nie. Tans saai die radiostasie, in weerwil van ernstige finansiële probleme, steeds vier-en-twintig uur per dag uit. Die moedige omroepers en bestuur wat reeds drie maande sonder enige vergoeding werk om Punt op die lug te hou, verrig niks minder as 'n heldedaad vir Afrikaans nie.

Tydens 'n vergadering tussen PRAAG en die bestuur van Punt op Donderdag 15 Maart is daar ooreengekom om die volgende te doen:

PRAAG werp onmiddellik alles in die stryd om Punt van potensiële ondergang te red.
PRAAG onderneem om binne die volgende paar dae korttermynfondse te vind om die omroepers se salarisse te betaal sodat die stasie kan aanhou uitsaai.
PRAAG het reeds 'n aantal korporatiewe finansieringspesialiste genader wat bereid is om binne 'n baie kort tyd alternatiewe aandeelhouers te vind ten einde die stasie se langtermyntoekoms te verseker.
Die bestuur en omroepers van Punt Radio sal met hiernieude ywer die stasie uitbou en bemark ten einde 'n groot sukses daarvan te maak, maar ook om 'n sleutelrol vir Afrikaans te vervul.
Die stasie is onbeskaamd pro-Afrikaans en het hom bereid verklaar om verbeeldingryke aksies ter bevordering van Afrikaans te ondersteun, soos byvoorbeeld 'n "Teleton vir Afrikaans" waartydens luisteraars kan inbel om geld te skenk vir die huidige taalstryd ten einde universiteite, skole en ander instellings van dreigende verengelsing te red. PRAAG en Punt Radio is tans besig om die konsep van 'n "Teleton vir Afrikaans" te bespreek, en nadere besonderhede sal bekend gemaak word sodra daaroor ooreengekom is.

PRAAG doen hiermee 'n beroep op al sy lede, asook almal wat simpatiseer met die saak vir Afrikaans, om betrokke te raak by hierdie lewensnoodsaaklike aksie om Punt Radio aan die gang te hou en die groot potensiaal van die stasie te verwesenlik. 'n Mededingende Engelstalige radiostasie is een van die suksesvolste in die land en, gegewe die koopkrag van Afrikaanssprekendes, is daar geen rede waarom Punt nie hierdie sukses behoort te ewenaar of selfs te oortref nie. Nóú is die tyd om te wys dat u glo in Afrikaans en in die vermoë van Afrikaanssprekendes om hande te vat en uit te reik na die Punt-omroepers en bestuur wat soos bittereinders hul stasie aan die gang hou omdat hulle glo dat hul taalgenote hulle nie sal versaak nie.

Punt Radio beskik steeds oor 101 000 luisters in die twee ekonomiese hartlande van Suid-Afrika: Gauteng en die Wes-Kaap. Die potensiële mark vir Punt Radio bestaan uit meer as 5 miljoen mense. Tydens November 2000, voordat die stasie opnuut in 'n finansiële krisis gedompel is, het dit rekord-advertensieinkomste van R1,1 miljoen binne een maand behaal.

Punt Radio is en bly die enigste onafhanklike Afrikaanse radiostasie in Suid-Afrika wat aan almal wat die taal verstaan 'n objektiewe forum bied om vryelik hul menings te lug oor dit wat hulle ná aan die hart lê. Die belang van hierdie aksie om Punt te red, kan dus nie onderskat word nie."

Dan Roodt

nms. PRAAG

boontoe

OM DIE WAARHEIDSKOMMISSIE TE VERGEET deur Dan Roodt

'n Opstel van om en by 23 000 woorde, 130 bladsye

PRYS: R45 posvry in Suid-Afrika. Vir buitelandse bestellings kwoteer ons op aanvraag, afhangend van die bestemming en tipe versenddiens.

BETALINGS

Direkte deposito in ons bankrekening; faks bewys aan 011 325 0819. Hier volg die bankrekening:

Bank: ABSA

Tak: Fourways

Takkode: 63290591

Rekeningnr.: 4052326604

Rekeninghouer: Praag

Kredietkaart: faks u kaartnommer, naam en vervaldatum aan bogaande faksnommer, of stuur dit aan per epos.

Tjek: Maak uit aan Praag, en pos aan Posbus 3103, Dainfern 2055.

Hier volg die opsomming op die stofomslag van die boek:

"Die Waarheidskommissie was niks minder as propagandistiese geskiedskrywing wat met staatsfondse bedryf is nie, dit is nou afgesien van die magte daarvan om amnestie aan oortreders te verleen. Gaan ons 'n soort Sowjet-geskiedenis erf wat deur die staat aan ons opgedis word as die heilige waarheid, en waaruit alles wat nie daarmee saamgaan nie, eenvoudig geweer is soos die foto in die verhaal van Milan Kundera wat so gedokter is dat net die ongewenste figuur se hoed oorbly?

Aan die einde van my ontleding van die WVK-verslag, lewer ek die pleidooi dat ons die Waarheidskommissie behoort te vergeet, in ons eie onskuld behoort te glo, en daarna behoort oor te gaan tot 'n nuwe en kreatiewe herskrywing van ons geskiedenis sonder invloed van 'n party of ideologie. D.R."

Benewens 'n kritiese oorsig oor die WVK-verslag wat iets meer as twee jaar gelede verskyn het, word daar ook ingegaan op die veronderstellinge van die Kommissie, sy etniese vooroordele, en word die kwessie van politieke en maatskaplike geweld indringend bespreek. Gegewe die huidige stand van die debat oor die WVK, wat sou wou hê dat die bevindinge daarvan om politieke redes respekvol en onkrities behandel behoort te word, gaan dié opstel vir menige leser 'n onthutsende leeservaring bied. Die skrywer huiwer nie om met 'n geheel ander siening as die gangbare vorendag te kom nie, en meen dat Suid-Afrika behoefte het aan "tweede-orde-verandering".

boontoe

U word hiermee hartlik uitgenooi na die bekendstelling van

"OM DIE WAARHEIDSKOMMISSIE TE VERGEET"

deur Dan Roodt

'n opstel in boekvorm uitgegee deur PRAAG

SPREKERS: Prof. Danie Goosen, UNISA, en die skrywer

PLEK: Protea-Boekhuis, Burnettstraat 1067, Hatfield, Pretoria (Pta.-universiteitomgewing)

DATUM: Donderdag 8 Maart 2001

TYD: 6.30 n.m.

DRAG: Elegant informeel

Ligte verversings sal bedien word.

RSVP teen Dinsdag 6 Maart 2001 aan Monya by 011 325 0814 gedurende kantoorure, of per kerende e-pos en meld aantal persone a.u.b.

PRAAG-NUUSBRIEF 21 FEBRUARIE 2001

1) Parmalat

2) Beplande Oudtshoorn-vergadering

3) Boekpublikasies

4) Verdere taalaksies

5) Betoging by die Internasionale Rassismekonferensie

1) PARMALAT WORD REDELIK

Soos u waarskynlik al waargeneem het in berigte in beide RAPPORT en BEELD het Parmalat klaarblyklik besluit om af te sien van sy Engels-eentalige beleid en Afrikaans terug te bring op die maatskappy se produkte. PRAAG, en veral almal wat deelgeneem het aan die epos- en faksveldtog aan die maatskappy het uiteraard geen geringe rol hierin gespeel nie. Elkeen wat betrokke was by hierdie veldtog, in hoe geringe mate ookal, asook die FAK, Vriende van Afrikaans en ander intansies, word hiermee bedank. Miskien vir die eerste keer sedert die ANC-bewindsoorname in 1994 is daar deur Afrikaanssprekendes suksesvol opgetree teen die erosie van hul taal, en dit is geen geringe gebeurtenis nie.

Miskien is daar egter 'n paar oomblikke van nabetragting hieroor nodig.

Dit sou onvanpas wees om hoegenaamd triomfantelik te voel oor 'n aksie wat binne die groter prentjie eintlik onbenullig was. Onbenullig, maar nodig, om die volgende rede: indien Afrikaanssprekendes nie 'n maatskappy soos Parmalat wat onder Afrikanerbestuur staan en verwant is aan die voedsel- en landbousektor kan oorreed om ook hul taal op verpakking te gebruik nie, dan is die taal eintlik al klaar gereduseer tot een of ander sukkelende dialek wat stadig maar seker die weg van vele dialekte gaan volg. Daar is steeds honderde, nee duisende, ondernemings in Suid-Afrika wat hoegenaamd geen ag slaan op die meertaligheidsbeginsel wat sogenaamd in die Grondwet vervat is nie, en iewers moes daar 'n begin gemaak word om die tendens om te keer.

Dan moet ons ook die volgende in gedagte hou: 'n grondwetlike liggaam genaamd PANSAT het nog nie in een enkele geval waar dit 'n uitspraak teen eentaligheid gelewer het, soos byvoorbeeld teen ESKOM of die Munisipaliteit van Bloemfontein, daarin kon slaag om so 'n instansie te oorreed om sy eentalige taalbeleid te staak nie. Te midde van toestande waar uitsprake van PANSAT geïgnoreer word, en die Grondwet deur die staat self geminag word sover dit taalreëlings betref, moet enige sukses teen die oorheersing van Engels, hoe gering ookal, gesien word as aanleidend tot 'n sprankie hoop.

Die uitfassering van Afrikaans, beide in die private en openbare sektore, is natuurlik verwant aan die volslae gebrek aan politieke mag of insae van Afrikaanssprekendes. Behalwe in die Wes-Kaap waar hulle 'n nominale invloed in die provinsie het, word hulle elders in die land blootgestel aan 'n situasie wat neerkom op etniese oorheersing. Privaatmaatskappye is geweldig sensitief vir politieke invloed, juis omdat hulle skynbaar "apolities" wil voorkom, en daarom volg hulle slaafs die ongeskrewe wense van die politici na. Die onderliggende wens van die huidige bewind is dat Afrikaans moet verdwyn, of dat dit tot net 'n spreektaal gereduseer moet word. Engels is die taal van nasiebou, daarom is Afrikaans ongewens.

In hierdie opsig verskil die huidige bewind hoegenaamd nie van al die imperialistiese en/of nasionalistiese bewinde tans en in die verlede nie, of dit nou die voormalige Britse Ryk, die Bourbon-dinastie in Frankryk, Stalin of Milosevic is. Elke bewind probeer om sy mag te vergroot, en taaloorheersing en kulturele "social engineering" is een effektiewe manier om dit te doen.

Die vraag is of die wil om te oorleef nog by Afrikaanssprekendes bestaan. Indien 'n mens kyk na die uitsprake van Afrikanerleiers, asook vele uitsprake in die Afrikaanse pers, wil dit heel dikwels nie so voorkom nie. Die fameuse "word deel van die meerderheid" is steeds die gekose weg van vele stoere Afrikaanse politici en sakelui.

In daardie opsig druis die bietjie energie wat ons rondom die Parmalat-kwessie kon monster in teen die algemene tendens van gedweë aanvaarding en defaïtisme. Ook om daardie rede moet dit nie as heeltemal futiel en onbenullig afgemaak word nie.

2) BEPLANDE OUDTSHOORNVERGADERING

Gegewe die feit dat vele mense met 'n belangstelling in taal- en kulturele aangeleenthede gewoonlik die KKNK besoek, word daar voorgestel dat ons weer 'n vergadering tydens die fees hou om strategie te bespreek en waar mense uit verskillende dele van die land mekaar kan ontmoet. Verlede jaar is 'n lokaal by die Queens-hotel in die hoofstraat goedgunstiglik aan ons beskikbaar gestel, en sodra ons weer reëlings getref het sover dit die lokaal en tyd betref, sal u op hoogte gestel word.

3) BOEKPUBLIKASIES

Ons is steeds van plan om meer en meer boeke in Afrikaans uit te gee. Begin Maart verskyn my eie opstel oor die WVK, getitel "Om die Waarheidskommissie te vergeet" waarin dié liggaam en sy verslag aan indringende kritiek onderwerp word. Ons wil ook ander opstelle, polemieke, en aktuele intervensies publiseer.

Dog daar is ook groot leemtes in die Afrikaanse mark sover dit vertalings, kinderboeke, ens. betref. Die aanbod van Afrikaanse boekpublikasies is eenvoudig nie genoeg om die leeshonger van die Afrikaanse publiek te stil nie, en hieraan moet iets gedoen word. Waarom moet ons Engelse boeke lees as Afrikaanse tekste ewe maklik beskikbaar gestel kan word? Die dosyne vertalings van hoogstaande gehalte deur mense soos Jan Rabie en André Brink van klassieke Europese werke is byna almal uit druk en onverkrygbaar. Ons wil binnekort begin met heruitgawes van sulke boeke ten einde die aantal boeke in Afrikaans wat in druk is, drasties te vergroot.

Oor die afgelope maande, ná die verskyning van die Boetmanboekie in Mei verlede jaar, het ons die begin van 'n bemarkingsmeganisme vir Afrikaanse boeke op die been gebring, en geniet uitstekende verhoudinge met vele boekwinkels waar 'n vraag na Afrikaanse boeke bestaan. Binne die volgende paar jaar wil ons 'n stewige fondslys van Afrikaanse boeke waaruit sulke boekwinkels kan bestel, beskikbaar hê.

4) VERDERE TAALAKSIES

Dit is nodig om verdere taalaksies teen maatskappye of instansies wat Afrikaans verontagsaam, te loods. In die onlangse verlede is vele klagtes betreffende die volgende entiteite ontvang:

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens.
Die SAUK.
Die SA Nasionale Weermag, veral die Lugmag (ons het reeds 'n klag by PANSAT gelê, maar gegewe die gemak waarmee lg. se uitsprake geïgnoreer word, is 'n ander taktiek waarskynlik nodig).
Die Wooltru-groep.
SA Brouerye (wat oorspronklik die voortou geneem het toe Afrikaans van die bierblikke verwyder is)
Saamboubank (waarvan die webwerf net in Engels is).
Absabank Hoedspruit (wat kliënte net in Engels bedien).
Die SA Inkomstediens wat sekere vorms net in Engels beskikbaar stel.
Die Noord-Transvaalse rugby-unie wat in weerwil van die oorgrote meerderheid Afrikaanssprekendes op sy bestuur, om van toeskouers nie eens te praat nie, na Engels wil oorslaan onder politieke druk vanuit die sentrale regering.
Die Ministerie van Binnelandse Sake wat die SA paspoort net in Engels en Frans beskikbaar stel.
Die SA Reserwebank wat Engels tot enigste interne kommunikasietaal bevorder het, en die Afrikaanse benaming op sy gebou op 'n uiters skandalige en blatante wyse verwyder het.
Kaapse wynprodusente wat vertroude Afrikaanse wynetikette eensklaps na Engels verander het. So het 'n element wat eens deel was van die sjarme van Suid-Afrikaanse wyn, en wat wêreldwyd gewaardeer is, nou ook die knie gebuig voor die gretige politieke konformisme waarna hierbo verwys word.

Hiermee word almal op die PRAAG-adreslys genooi om insette te lewer oor wie volgende aan die beurt behoort te kom vir 'n taalaksie.

5) BETOGING BY DIE INTERNASIONALE RASSISMEKONFERENSIE

Die aanvanklike idee om 'n groot betoging voor die Uniegebou om te protesteer teen taaldiskriminasie het oënskynlik nie veel byval gevind nie, onder meer oor genoemde gees van gedweë aanvaarding en defaïtisme wat onder 'n groot deel van die Afrikaanse bevolking en soveel te meer onder hul leiers en meningsvormers heers. Omtrent elke derderangse Afrikaanse popsanger het hom- of haarself hierteen uitgespreek in 'n poging om enige sweem van protes onder Afrikaanssprekendes te kelder.

Hierbenewens kos so 'n groot betoging heelwat geld om te organiseer, en wil ons ons karige fondse miskien beter aanwend vir die publikasie van boeke, konkrete taalaksies op kleiner skaal, ens.

Hierteenoor verteenwoordig die Internasionale Konferensie teen Rassisme, Diskriminasie en Xenofobie wat die SA Regering tesame met die VN later vanjaar in Durban organiseer, 'n gulde geleentheid om teenoor die hele wêreld ons misnoeë met die huidige diskriminasie teen Afrikaans, asook die mense wat dit praat, te betuig. 'n Groot kontingent plaaslike en internasionale joernaliste word daar verwag, en die ironie van 'n anti-diskriminasiebetoging téén die mense wat die konferensie organiseer, behoort nie op hulle verlore te wees nie. Die kleinerige betoging wat die Mynwerkersunie verlede jaar by die Nasionale Rassismekonferensie gehou het, het heelwat aandag getrek, en daarom behoort 'n betoging wat op 'n wye reeks kwessies rondom etniese oorheersing in Suid-Afrika fokus - soos die taalkwessie, maar ook plaasmoorde, vernietiging van ons geheue deur die verwaarlosing van ons kultuurerfenis, aanhitsing tot Afrikanerhaat deur verskeie regeringswoordvoerders - internasionaal weerklank te vind. Ná Seattle het dit byna 'n gebruik geword dat groot internasionale konferensies "vereer" word met 'n kontra-betoging deur dissidente groepe, en ek meen diegene wat hulself vir Afrikaans en teen xenofobie in Suid-Afrika beywer verstaan veel meer van dié kwessies as wat die gemiddelde betoger teen die IMF of die Wêreldbank van ekonomie begryp. Dit kan daarom 'n "nuutjie" wees waar die mense buite die saal eintlik lesse te leer het aan diegene daarbinne, wat in dié geval waarskynlik besig gaan wees om etniese haat aan te stig eerder as wat hulle maniere wil vind om dit te ontlont en aan elke etnos sy eie bestaansreg te gee. Dit is nou te sê, indien die Internasionale Konferensie hoegenaamd dieselfde weg gaan inslaan as die Sandton-konferensie waar etniese stereotipering en selfs die goedpraat van plaasmoorde deur ANC-ampsdraers aan die orde was.

Enige kommentaar, hetsy positief, hetsy negatief, op dié voorstel vir 'n betoging teen taaldiskriminasie en die heersende anti-Afrikaanse xenofobie, asook Milosevic-agtige pogings om ons te assimileer by die "meerderheid", sal waardeer word.

Met solidêre groete,

Dan Roodt

PRAAG
Posbus
3103
Dainfern
2055
tel. +2711 325 0814 faks +2711 325 0819
selfoon +27(0)824901036

boontoe

Uitnodiging na PRAAG bespreking: Afrikaans se toekoms in die globaliserende wêreld

Die Kempton Park tak van Praag wil die “filosofie kafee” konsep wat al geruime tyd suksesvol in Pretoria bedryf word, na Kempton Park bring. U word dus hartlik uitgenooi na ons eerste “filosofie kafee” op Woensdag, 1 November om 7nm by Mama Luisa, Kemptonweg 26.

Dr Dan Roodt is die geleentheidspreker. Hy gaan praat oor Afrikaans se toekoms in die globaliserende wêreld. Die voorsitter by die geleentheid is Joe Delport wat die goeie orde sal handhaaf as julle Dan met vrae bestook en ander standpunte stel.

Dan Roodt en Carel van der Merwe is sopas terug van hulle besoek aan Vlaandere en Nederland. Hulle het veral by Vlaandere gaan kers opsteek oor hoe om ‘n suksesvolle taalstryd te voer.

Volgens Dan is Praag van plan om die Vlaamse konsep van “kulturele outonomie” in Suid-Afrika te propageer. Dit behels dat Afrikaanssprekendes beheer verkry oor hul eie skole en instellings. Vlaminge subsidieer deesdae die Franssprekende deel van die Belgiese bevolking omdat hulle pro rata meer belasting betaal, soos die Afrikaanssprekendes.

Gedurende hulle besoek, was Antjie Krog ook toevallig in Antwerpen om die Nederlandse vertaling van Land van my kopbeen te promoveer. Die gebruiklike clichés oor apartheid wat sy kwytgeraak het, het kwalik meer die Vlaamse gehoor beïndruk aangesien die meeste Europeërs deesdae op hoogte is aangaande die misdaad en geweld wat Suid-Afrika deesdae teister sodat die eensydighede van die verlede hul geloofwaardigheid verloor het. Dit strook met my eie ervarings op die http://www.aktief.za.org/ se poslys. Aktief is ‘n groep wat hul beywer vir nouer skakeling tussen Afrikaners en hul Europese kultuurgenote.

Hoewel die Vlaminge so te sê hul taalstryd gewen het, is daar steeds taalaksies en betogings wat gevoer word, veral deur die Taalaksiekomitee. So het die komitee onlangs ‘n gholfbaan aan die buitewyke van Brussel gaan omspit omdat daar geen Nederlandse aanwysings by die baan bestaan nie.

Soos tant Willa Ernst, een van ons aktiviste tereg sê, ons vrek van ordentlikheid en dit is waarom ons in die gemors sit. Daar lê vir ons baie spitwerk voor! Ons sit in ‘n land waar Afrikaanssprekendes, ten spyte van hulle koopkrag, vinnig tweedeklas burgers word. Kom ons steek kers op by die Vlaminge. Maak vuis vir Afrikaans op 1 November! Vir verdere navrae, skakel my by (011) 976-5000 of e-pos by breker@global.co.za

Ernst Marais

Aanwysing na Praag (Kempton Park) byeenkoms: Woensdag, 1 November

Vanaf Pretoria, Oos-Rand:

Ry op die R21 (Pretoria/ Johannesburg Lughawe pad) tot by afrit 43. (Die pad word aangetoon as M96 Voortrekkerweg/ Lugvrag.)
Nadat jy afgedraai het, gaan die pad met ‘n draai om Shoprite. Die pad loop in Voortrekker.
Hou reguit aan en by die vierde robot, draai regs in Monument.
Ry oor een robot en draai regs by die volgende in Kemptonweg.
(By die hoek waar jy regs draai, is, soos Dan dit stel, ’n buitepos van globalisering - McDonald's.)

Vanaf Johannesburg en die Wes-Rand:

Neem die Oostelike verbypad tot by die Edenvale/ Modderfontein afrit.
Ry oos, in die rigting van Kempton Park. Hou reguit aan tot in Kempton Park (ongeveer 9Km)
Die pad sal onder deur ‘n spoor gaan en Pretoriaweg kruis. Hou reguit aan en draai regs in Mounument
Draai links by die volgende straat (Kemptonweg). (Waar jy links draai is ’n buitepos van globalisering - McDonald's)

Algemeen:

Mama Luisa is ongeveer 200m op in Kemptonweg, op jou regterkant (nr. 26).
Daar is veilige parkering as jy vroeg kom.
Toegang is gratis maar eet en drinkgoed sal te koop aangebied word.
Ons begin om 7nm.
Navrae: (011) 976 5000 of 082 7876892

Ernst

boontoe

Verslag van die PRAAG (Kempton Park) byeenkoms: 27 September 2000

Die vergadering is deur heelwat nuwe belangstellendes wat van sovêr as Pretoria gekom het, bygewoon.

Ernst Marais het die vergadering ge-open en vir ’n minuut van stilte gevra ter ere van Lukas Rautenbach. Rautenbach is deur Transnet afgedank omdat hy dit durf waag het om Afrikaans met Afrikaans sprekende kliënte van Transnet te praat. Soos dit ’n Boer betaam, het hy ’n plan gemaak om sy gesin te versorg deur ’n klein onderneming te begin wat kruideniersware aflewer. Terwyl hy op sy rondtes was, is hy vermoor.

Daarna het Marais kortliks oor PRAAG se ontstaan gepraat. PRAAG (Pro Afrikaanse Aksie Groep) is vroër vanjaar onder leiding van Dan Roodt gestig. Die aanloop van Praag was ’n ope brief wat Roodt aan Nadine Gordimer geskryf het. Gordimer, ’n Nobelpryswenner in die letterkunde, het haar reputasie gebou op die demonisering van die Afrikaner – deel van die Anti-Apartheids Industrie. Met die toenemende marginalisering van Afrikaans, het die behoefte ontstaan aan ’n organisasie om vir die behoud van Afrikaans te veg. PRAAG is gestig. Een van die eerste aksies van PRAAG was ’n betoging voor Transnet ter ondersteuning van Lukas Rautenbach.

PRAAG se Kempton Park tak vergader die eerste Woensdag van elke maand by Civetstraat 8, Estherpark, Kempton Park om 7nm. Verdere navrae: (011) 9761970. Sluit aan by PRAAG deur PRAAG se webblad te besoek by http://www.praag.org/

Marais het daarna kortliks na AKTIEF verwys. AKTIEF is ’n forum vir Afrikaners en lede van die Europese nasies waaruit die Afrikaner ontstaan het. Die klem lê op gesprekvoering oor ’n wye reeks onderwerpe om daardeur vriendskaps en kulturele bande met Europa te versterk. Almal wat belangstel in die versterking van die kultuurband is welkom om aan die gesprek deel te neem. Omdat AKTIEF in die eerste plek ’n gespreksforum is en nie ‘n spesifieke eng sienswyse propageer nie, verwelkom ons oop gespreksvoering waar daar soms hewig met mekaar verskil kan word. Sluit aan by Aktief deur die web blad te besoek by http://www.aktief.za.org/

AKTIEF (Afrikaner Kultuur Taal & Identiteits Erfgoed Forum) se ontstaan kan terug gevoer word na ‘n boek wat Petrus van Eeden geskryf het. In die boek maak hy ’n sterk saak uit dat Afrikaans weer opgeneem word in die Nederlandse taal. Marais het in die gasteboek ’n striemende aanval geloods op wat ek as die vyandige Nederlandse houding teenoor Afrikaners die afgelope 50 jaar gesien het. Alex Koster, ’n Nederlander en nagraadse student in Engeland het op die aanval gereageer. Alex het baie empatie met Afrikaners en is ’n groot kenner van die Afrikaner se geskiedenis. Nog vriende, Erich en Herman het bygekom. Uit die korrespondensie en vriendskap het die idee van AKTIEF ontstaan.

Marais het daarna vir die spreker van die aand, Johan Wolfaardt, voorgestel. Johan is ‘n jong geskiedkundige van Kempton Park wat ’n besondere kennis van die Anglo-Boereoorlog het. Sy oupa grootjie was een van die weinige ZARP’s wat die slag van Berg-en-Dal oorleef het. Jong mense soos Johan wat trots is op wie en wat hulle is, gee ’n mens hoop vir die toekoms.

Die tema van Johan se toespraak was dat die Anglo-Boereoorlog inderwaarheid beskou moet word as die eerste Wêreldoorlog. Daar is heelwat tegnieke wat vir die eerste keer op groot skaal in ’n oorlog gebruik is soos loopgrawe en doringdraad, konsentrasiekampe en mobiele oorlogvoering. Aan die Britse kant het al haar kolonies deelgeneem. Aan Boere kant het vrywilligers van Nederland, Frankryk, Duitsland, Rusland, Amerika, Ierland, Verenigde State an Amerika, Skandinawië en enkele Turke en Grieke deelgeneem.

Hy het heelwat interessante staaltjies vertel. Baie vrywilligers het met hul lewe geboet soos Dr Coster, voormalige Tranvaalse Staats-Prokureur, wat by die slag van Elandslaagte gesterf het.

Die toespraak is gevolg deur ’n lewendige bespreking.

boontoe

PERSVERKLARING DEUR PRAAG (PRO-AFRIKAANSE AKSIEGROEP)

Maandag, 18 September 2000

Die dood van mnr. Lukas Rautenbach het vir ons almal by PRAAG as ‘n groot skok gekom, en ons spreek ons opregte medelye uit met sy weduwee, mev. Susan Rautenbach. Op 22 Maart vanjaar het PRAAG sy manhaftige optrede by Spoornet volmondig gesteun deur middel van ‘n betoging voor die Transnet-hoofkantoor in Parktown, Johannesburg.

In my telefoniese gesprekke met Lukas Rautenbach het ek hom ervaar as ‘n saggeaarde, maar beginselvaste mens met ‘n groot liefde vir Afrikaans. Hy het die openbare status wat hy met sy optrede verwerf het, met beskeidenheid verdra. Die moord op hom is daarom des te meer weersinwekkend, omdat iemand wat ander met sy beslistheid oor sy taalregte kon inspireer, nou op ‘n wrede en koelbloedige manier uit ons gemeenskap verwyder word.

Tans is die motief vir die moord duister en PRAAG doen ‘n beroep op die polisie en die owerheid om so gou moontlik sy moordenaars vas te trek, ten einde reg en geregtigheid te laat geskied, maar ook om enige vrae daar rondom te verwyder. Die sinlose maatskaplike geweld waaronder Suid-Afrika tans gebuk gaan, is in omvang veel erger as die politieke geweld van die verlede en laat vrome praatjies van demokrasie en menseregte al meer na ‘n klug lyk.

Lukas Rautenbach sal onthou word as iemand wat in ‘n moeilike tyd vir Afrikaans as gewone burger ‘n bydrae gelewer het om ons bewus te maak van die waarde van konsekwente en eg demokratiese optrede.

Dr. Dan Roodt (namens Praag)

boontoe

PRAAG vergadering op Woensdag 13 September 2000

Plek: Lokaal A, Dainfern-klubhuis, Dainfern-buiteklub, noord van Johannesburg.

Tyd: 13h00.

Aanwysings: sien volledige aanwysings hieronder.

Toebroodjies en koffie/tee sal bedien word.

RSVP per kerende epos of by 011 469 0292 asb.

Sakelys

Verwelkoming.
Kort oorsig oor Praag se aktiwiteite tot dusver.
Verslag oor gestigte Artikel 21-maatskappy.
Verkiesing van ‘n Aksiekomitee.
Bespreking van die situasie rondom Afrikaans, asook onlangse politieke verwikkelinge.
Verslag deur Dan Roodt oor die Rassismekongres wat hy namens Praag bygewoon het.
Verslag oor besoek aan Ellisras en debatsaand rondom Afrikaans aldaar.
Bepreking van sterker politieke debatsvoering en optrede deur Praag binne die volgende verband: Afrikaans as deel van ‘n “paradigma”, en draer van die Europese Verligting in Suid-Afrika. Die dreigement van oormatige afrikanisering en verval à la Zimbabwe en hoe om dit die hoof te bied. Groeiende totalitarisme van die Suid-Afrikaanse samelewing, ook na aanleiding van die Rassismekonferensie.
Ledegeld en ledewerwing. Fasiliteite vir aftrekorders en kredietkaartdebiete. Voorstelle hoe ons die adreslys vinnig en doeltreffend kan uitbrei tot ‘n mikpunt van ten minste 10 000.
Voorstelle vir die uitbreiding van Praag se aktiwiteite:

Internasionale arena: voorgenome besoek aan Vlaandere, Nederland en Frankryk vir kontak met meningsvormers, politici en taalaktiviste.
Skryf van briewe aan privaatondernemings oor hul taalbeleid.
Verdere klagtes aan PANSAT en ander owerheidsinstansies.
Die wenslikheid of nuttigheid van skakeling met ander Afrikaanse organisasies.
Moontlike verdere kontak met minderheidstaalgroepe in Suid-Afrika.
Vestiging van ‘n sekretariaat om Praag op ‘n voltydse basis te bedryf.
Bykomende dienste wat aan lede gebied kan word soos afslag op hotelle in die buiteland, afslag op boeke, ens.
Beter benutting van die Praag-webwerf.
Oprigting van plaaslike Praag-groepe wat outonoom in hul eie omgewing betrokke kan raak by taalhandhawing soos byvoorbeeld die Kemptonpark-groep.
Voortvloeiend hieruit, die vestiging van ‘n losse, landwye kommunikasiestruktuur wat in ‘n noodgeval gebruik kan word om inligting tussen lede van die Afrikaanssprekende gemeenskap te versprei en die gemeenskap te organiseer ten einde dreigemente die hoof te bied, gesien die toenemende uitsluiting van Afrikaanssprekendes uit die S.A. staat.

Reël van ‘n eendag-konferensie oor die Afrika-renaissance, ten einde tot ‘n beter begrip hiervan te kom. Nominasies vir ‘n reëlingskomitee.
Afsluiting.

Aanwysings

“Dainfern Golf Estate” soos dit oral ongelukkig eentalig aangedui is, lê Noord van Fourways, net anderkant die Indaba-hotel. Hier is drie stelle aanwysings:

Van Pretoria via Krugersdorppad:

Neem Ben Schoeman rigting Johannesburg tot waar Pietersburg/Krugersdorp-snelweg kruis. Draai af rigting Krugersdorp. Ry verby een of twee afritte en gaan af by HARTEBEESPOORT/SANDTON. (Kyk spesifiek vir HARTEBEESPOORT/SANDTON, want die afdraai voor dit sê ook Sandton sonder die Hartebeespoort, meen ek). Na afrit, draai regs rigting SANDTON. Diepsloot-woonbuurt is op regterhand. Hou omtrent tien km. aan met die pad, oor Jukskeirivier tot by eerste verkeerslig, bord DAINFERN. Draai hier regs. Pasop vir spoedhobbels. Hou reguit aan met Dainfern College op regterhand, oor spoedhobbels, om sirkel reg voor skool, steeds reguit tot by hek. Gaan by linkerhek in gemerk VISITORS. Jy is nou in Gatesidelaan. Hou steeds reguit aan, om sirkel met fontein, pad swenk onder effens na regs (dam op regterhand), reguit oor stopstraat en ongeveer 100m tot volgende stopstraat. Draai regs na klubhuis en parkeer iewers in die parkeergebied. Gaan by hoofingang van klubhuis in en jy is omtrent by die lokaal.

Van Pretoria via sementpad ('n draai, ingeval dit jou afskrik om verby Diepsloot te ry):

Neem Ben Schoeman rigting Johannesburg verby Midrand tot waar Roodepoort/Durban-pad kruis. Neem rigting Roodepoort. Op sementpad gaan verby afrit Rivoniaweg. Draai af by volgende afrit WILLIAM NICOL. Draai regs in William Nicol in rigting FOURWAYS. Gaan verby 4 verkeersligte (bouwerk vir nuwe Casino op regterhand). Bly in regterbaan en hou reguit aan verby Fourways Mall op linkerhand, Fourways Crossing en buitepos van globalisering (McDonald's) op regterhand. Bly steeds in William Nicol en hou reguit aan verby nog 'n verkeerslig. Gaan verby Indabahotel op linkerhand. Ongeveer 50m na hotel, neem glip na links by verkeerslig rigting DAINFERN. Hou reguit aan met Dainfern College op regterhand, oor spoedhobbels, om sirkel reg voor skool, steeds reguit tot by hek. Gaan by linkerhek in gemerk VISITORS. Jy is nou in Gatesidelaan. Hou steeds reguit aan, om sirkel met fontein, pad swenk onder effens na regs (dam op regterhand), reguit oor stopstraat en ongeveer 100m tot volgende stopstraat. Draai regs na klubhuis en parkeer iewers in die parkeergebied. Gaan by hoofingang van klubhuis in en jy is omtrent by die lokaal.

Van Johannesburg middestad via M1 of William Nicol:

Sorg dat jy op William Nicol kom, of deur regs te draai uit Jan Smuts by Hyde Park Corner en vir omtrent 20 km reguit aan te hou tot by Fourways Mall, of deur die M1 Noord te neem, af te draai op sementpad rigting Roodepoort en dan af by tweede afrit WILLIAM NICOL. Sien verdere aanwysings onmiddellik hierbo soos van Pretoria via sementpad.

Indien jy enige probleme ondervind, bel 011 469 0292 of my selnommer 082 490 1036. Gebruik geduld by die hek.

Groete,

Dan Roodt

boontoe

29 Augustus 2000

Geagte PRAAG-lid/-belangstellende,

RASSISMEKONFERENSIE

Môre begin die rassismekonferensie en ek gaan dit bywoon namens PRAAG. Daar is 750 genooide afgevaardigdes waaronder ook internasionale verteenwoordigers van die Verenigde Nasies en ander organisasies. Soos u reeds uit die pers en die ander media agtergekom het, gaan die konferensie waarskynlik plaaslik en internasionaal baie publisiteit geniet. Die definisie van rassisme wat die Menseregtekommissie gebruik, is dié van die Internasionale Konvensie vir die Verwydering van Alle Vorme van Rassediskriminasie, en lui soos volg:

“Enige onderskeid, uitsluiting, beperking of voorkeur gebaseer op ras, kleur, afkoms, of nasionale of etniese oorsprong wat die doel of uitwerking het om die erkenning, genieting of uitoefening, op ‘n gelyke grondslag, van menseregte of grondliggende vryhede op politieke, ekonomiese, sosiale, kulturele of enige ander gebied in die openbare lewe uit te skakel of te belemmer.”

(ENG: “Any distinction, exclusion, restriction or preference based on race, colour, descent, or national or ethnic origin which has the purpose or effect of nullifying or impairing the recognition, enjoyment or exercise, on an equal footing, of human rights and fundamental freedoms in the political, economic, social, cultural or any other field of public life.”)

In terme van hierdie baie breë definisie is dit duidelik dat die taalbeleid van die huidige regering ook ‘n vorm van rassediskriminasie is omdat Afrikaanssprekendes nie op ‘n gelyke grondslag met andertaliges erkenning vir hul taal en kultuur ontvang nie en inderdaad belemmer word om dit te geniet en uit te oefen. Interessant is dan ook dat die Menseregtekommissie sopas die Munisipaliteit van Bloemfontein aangespreek het, ‘n instansie waaroor ons reeds standpunt ingeneem het vanweë sy verontagsaming van Afrikaanssprekendes se versoek om Afrikaanse rekeninge. Nieteenstaande die bevinding van die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad wat in terme van die grondwet moet waak oor Suid-Afrikaners se taalbelange, dat die Munisipaliteit en sy burgemeester, mnr. Jani Moape, die Grondwet oortree, het dit voortgegaan om slegs rekeninge in Engels uit te stuur, en het dit die bevinding van PANSAT afgemaak as “‘n mening soos enige ander”.

Dit is nodig dat die stryd om die erkenning van Afrikaanse taalregte op alle gebiede, ook dié van menseregte en rassisme, gevoer word. Trouens, onderliggend aan die afkeer in Afrikaans is dikwels gevoelens van etniese chauvinisme wat aansluit by rassisme, selfs in die eng sin van die woord. Ek hoop dus om in hierdie forum die regering en ander instansies onder die indruk te bring van die intense misnoeë van Afrikaanssprekendes met die hantering van hul taal onder die huidige bestel.

PRAAG-VERGADERING

Op 13 September word ‘n Algemene Vergadering van PRAAG gehou. Die datum is gekies om saam te val met die Akademie vir Wetenskap en Kuns se openbare debat oor “Die toekoms van Afrikaans” wat om 17h30 in die Raadsaal van die Randse Afrikaanse Universiteit plaasvind (sien volledige besonderhede hieronder). Enigeen wat na Johannesburg reis om dié debat by te woon, kan ook aanwesig wees by die PRAAG-vergadering vroeër in die dag. Die PRAAG-vergadering sal plaasvind by:

PRAAG-VERGADERING

Datum: 13 September

Plek: Lokaal A, Dainfern-buiteklub (noord van Johannesburg, volledige aanwysings volg)

Tyd: 13h00

Omdat dit gedurende etenstyd val, het ons gereël dat tee/koffie, asook toebroodjies bedien sal word.

RSVP per kerende epos of by 011 469 0292 of per faks by 011 469 0262.

Teken dit solank in u dagboek aan. Saam met die aanwysings sal u ‘n sakelys ontvang. Die hoofdoel van die vergadering is om ‘n bestuur te verkies, asook om te besin oor die strategie vorentoe. Tot dusver was ons baie suksesvol met die bewusmaking van die breë publiek oor die taalkwessie, maar daar is nog baie werk met opvolgaksies teenoor beide die openbare en privaatsektore. Let wel dat geen ander Afrikaanse Kultuurorganisasie hom spesifiek met “handhawing” besig hou nie en ook nie oor die vermoë beskik om die gekompliseerde politieke kwessies rondom taal in Suid-Afrika aan te pak en met vertroue te voer nie. Daarom is dit absoluut noodsaaklik dat ons moet voortgaan.

ARTIKEL 21-MAATSKAPPY

‘n Artikel 21-maatskappy is gestig en amptelik geregistreer om as voertuig te dien vir PRAAG se aktiwiteite. In terme van die Suid-Afrikaanse Inkomstebelastingwet is ons kwytgeskeld van enige belasting omdat dit ‘n nie-winsgewende organisasie is.

VERGADERING OP ELLISRAS

Twee weke gelede was ek op Ellisras in die Noordwes-Transvaal waar PRAAG genooi is om ongeveer 40 mense toe te spreek oor die taalkwessie. Daar is groot potensiaal om ons aksies na die platteland uit te brei waar mense steeds in redelik homogene Afrikaanse gemeenskappe leef en waar die taal by uitstek die lingua franca is. Ons moet besin oor ‘n landwye strategie om oraloor mense te betrek om in die winkels en ander besighede in hul omgewing die gebruik van Afrikaans aan te moedig. Daar is groot entoesiasme vir Afrikaans op die platteland en ons moet hierdie mense mobiliseer om ons te help om die stryd in die stede te kan voer waar Afrikaans deesdae omtrent gladnie gesien word op kennisgewings, reklameborde, ens. nie. Aan die anderkant is mense op die platteland dikwels afgesny van boekwinkels sodat hulle nie toegang het tot die stroom nuwe publikasies wat konstant in Afrikaans verskyn nie. Maniere om PRAAGlidmaatskap te koppel aan boek- en CD-verspreiding moet ook bespreek word.

KEMPTONPARK-PRAAG

Die Kemptonparktak van PRAAG hou weer eens ‘n vergadering op 6 September by Civetstraat 8, Esther-park, Kemptonpark om 19h00. Navrae: Ernst Marais: 011 976 5000. Dié groep is onder andere besig met aksies om winkels op Kemptonpark wat nie Afrikaans gebruik nie, te nader om die situasie reg te stel. Daar is egter ook kulturele aktiwiteite, soos sang, voordrag, ens.

BEELD-ARTIKEL

Hou gerus môre se uitgawe van Beeld, die Johannesburgse koerant, dop vir ‘n artikel wat ek geskryf het oor “Die ANC se nostalgie vir rewolusie”. Dit is ook beskikbaar op die webblad by http://www.praag.org en ‘n korter weergawe daarvan is enkele dae gelede in “Die Burger” in Kaapstad gepubliseer wat ‘n reaksie van die ANC-LP, Jannie Momberg, ontlok het. Dit mag lei tot ‘n nuwe polemiek.

Die hoeveelheid openbare debatte, briewe aan die pers, polemieke, ens., in Afrikaans op die oomblik is werklik bemoedigend en is ‘n teken daarvan dat mense aan die dink is oor hul situasie en hul dreigende assimilasie binne ‘n verengelsende Suid-Afrika. Hierdie uitbarsting van diskussie en kreatiwiteit moet egter ook na konkrete aksies gekanaliseer word wat Afrikaans se posisie kan herstel en bestendig. Dit gaan nog baie harde werk verg, asook idees, en les bes, fondse. En dit is waarom ons PRAAG nodig het.

NOMINASIES VIR BESTUUR

Hiermee word ‘n beroep gedoen vir persone om hulself te nomineer vir die bestuur van PRAAG. Die vorm van die bestuur moet myns insiens nog gedebatteer word, aangesien ‘n tradisionele Voorsitter, Sekretaris, Penningmeester, dalk nie heeltemal pas by die aard van PRAAG as ‘n dinamiese en energieke aksiegroep nie. Indien u enige voorstelle het, stuur dit aan.

Sodra die sakelys vir die vergadering gereed is, ontvang u dit. Indien u enigiets op die sakelys wil plaas, stuur ‘n boodskap aan inlig@praag.org. Onthou: indien u nie self die vergadering kan bywoon nie, kan u nogtans ‘n boodskap aanstuur wat voorgelees kan word.

A luta continua!

Groete,

Dan Roodt

KENNISGEWING VAN AKADEMIE-DEBAT OOR TOEKOMS VAN AFRIKAANS:

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Witwatersrandse Werksgemeenskap

Kennisgewing aan alle lede

Oop gesprek: die toekoms van Afrikaans

U word hartelik uitgenooi na die Witwatersrandse werksgemeenskap wat plaasvind op Woensdag 13 September 2000 om 17:30 in die Raadsaal van die RAU, A Ring 3.

Die tema van die vergadering is 'n oop gesprek oor die toekoms van Afrikaans.

Die deelnemers, in alfabetiese volgorde is:

· Dr Bertie du Plessis, kreatiwiteitskundige

· Mnr Chris Louw, Uitvoerende regisseur van Monitor en Spektrum by die SAUK

· Dr Debra Meyer, Departement Chemie / Biochemie, RAU

· Dr Dan Roodt van Praag

· Mnr Johan Rossouw, filosoof en lid van die groep van 63

Die formaat van die gesprek is die volgende:

· Elke spreker dra ‘n 15 minute standpuntstelling voor

· Vrae en opmerkings uit die gehoor vir ongeveer 20 minute

· Sprekers kry 5 minute geleentheid vir repliek

Dit is 'n oop vergadering en u is welkom om gaste saam te bring na die geleentheid.

Albert Venter

Voorsitter

boontoe

NOU BESKIKBAAR

“Die belangrikste dokument oor Afrikaans die afgelope vyf jaar.”-Dr Piet Muller

“… dit is ‘n brief wat soos donder slaan en ‘n hele geslag Afrikaners se ondervinding verwoord soos dit nog nooit tevore gedoen is nie”-Die Burger

“Dis ‘n stuk waarheid (met al die pyn) soos ek, ek weet nie hoe lank gelede al, nie raakgeloop het nie. Dis helder. Maar dis veral deurdrenk met ‘n ware etos.”-Breyten Breytenbach

“Een ding is seker: Louw kan self werk met woorde. Hy verstaan, beter as die meeste van ons, hoe om woorde seerder te laat tref as geweerkoeëls, hoe om woorde so agter mekaar te sit dat die lees daarvan ‘n mens laat snak na asem”- Anton van Niekerk

Volledige weergawe van Chris Louw se opspraakwekkende ope brief aan Willem de Klerk – Boetman is die bliksem in!

Slegs 'n geredigeerde weergawe het in die pers verskyn. Moenie die volledige teks misloop nie, 'n tydsdokument wat 'n era in Suid-Afrika opsom.
In 'n baie netjiese uitgawe deur Uitgewery Praag. (Sommiges meen dis reeds Africana.) Bestel nou hierdie boekie van om en by vyf-en-dertig bladsye direk by:

Praag
Posbus 3103
Dainfern
2055

of stuur e-pos aan: inlig@praag.org

Betalings: Tjek van R20 (BTW en posgeld ingesluit) of direkte deposito of bankoordrag na die volgende rekening:

Standard Bank
Stellenbosch , Tak Nr. 050610
Rek. Nr. 270208801

Oorsese bestellings: R30 (posgeld ingesluit).

Faks of e-pos asseblief besonderhede van deposito's of oordragte na inlig@praag.org of +27 11 469 0262.

boontoe

PRAAG se standpunt oor Minderheidsregte

Geagte PRAAG-lid,

Soos u waarskynlik in die pers gelees het, was daar die afgelope naweek ‘n konferensie oor Minderheidsregte wat by Hammanskraal gehou is, en waarna ‘n aantal PRAAG lede ook uitgenooi is. ‘n Groep van 63 is daarna gevorm, en ‘n sekretariaat is aangewys onder voorsitterskap van Johann Rossouw.

Die volgende lede van PRAAG is nie deel van die Groep van 63, of dan die Groep van 58 nie: Dan Roodt, Karin Roodt, Carel van der Merwe, Sam Tolmay.

PRAAG ondersteun alle pogings om die intellektuele gesprek rondom taal- en kultuurkwessies te stimuleer. Ons distansieer ons egter van enige huidige poging om ‘n politieke groepering rondom minderheidsregte te vestig wat hom wil beywer slegs vir die regte van blanke Afrikaners.

Vir PRAAG is die taalkwessie steeds die mees brandende aangeleentheid. Die breë Afrikaanse taalgemeenskap moet gemobiliseer word ten einde die agteruitgang van Afrikaans te stuit. Ook tweedetaalsprekers van Afrikaans moet hierby betrek word. Daar moet gewaak word teen enige omstrede politieke kwessies wat die reeds gefragmenteerde taalgemeenskap verder kan verdeel. Indien die kwessie van minderheidsregte verkeerd hanteer word, kan dit so ‘n verdelende faktor word.

Dit is vir ons by PRAAG ontsettend belangrik dat almal wat ‘n belang by Afrikaans het, moedertaalsprekers, maar ook tweede- en derdetaalsprekers, die taal in beskerming kan neem ongeag hul politieke, godsdienstige of ander oortuigings.

Hoewel dit in vele opsigte negatief staan teenoor inheemse tale, is die grootste enkele gevaar vir Afrikaans nie die huidige owerheidsbeleid nie, maar die afsydige, vervreemde en apatiese houding van Afrikaanssprekendes teenoor hul eie taal. In hierdie fase van die stryd is dit uiters belangrik om mense oor ‘n breë front te kan mobiliseer, en kan onnodige en voortydige politiekery die saak van die taalstryd net skade aandoen.

Ons doen dus ‘n beroep op die Groep van 58 om nie die taalkwessie en die groeiende bewustheid daaromheen te misbruik vir ander doeleindes nie.

Woensdag 10 Mei 2000

Kom praag saam in Kempton Park

Die stigtingsvergadering van die Kempton Park tak van PRAAG vind plaas op Donderdag 4 Mei, om 19h00, in die Kloktoring (h/v Monument en Commissioner). Ons reël vir sekuriteit om te verhoed dat u voertuig ge-rdp word.

Die tema van die vergadering is: “Kosbare Afrikaans!”. Daar sal kunstenaars optree om u te herinner aan die kosbare skat wat verlore sal raak as u nie terugveg nie.
Dan Roodt sal ons toespreek.

Raak betrokke en kom praag saam! (Bring sommer julle plakate ook.)
Alle Praaglede en belangstellendes is welkom – ook uit ander gebiede.
Skakel my by (011)9765000.

Ingrid Marais

(Aanwysings na die lokaal: Vanaf die Johannesburg Lughawe snelweg: neem die Aircargo/ Voorterkkerweg/ Kempton Park afrit. Ry af (westelike rigting) in Voortrekker en draai regs in Monument. Die lokaal is op die regter kant, hoek van Monument en Commisioner.
Vanaf die (Johannesburg) oostelike verbypad: neem die Modderfontein/ Edenvale afrit. Ry oos (~11km) tot in Kempton Park. Onder deur die spoor, oor Pretoria, links in Monument. Reguit aan tot Commisioner.)

boontoe

PRAAG by die KKNK

Ete by Headlines Restourant; van links na regs; William Langeveldt, Dan Roodt,

Simon Fredericks en Carel Boshoff IV saam met ander gaste

Biskop Daniel Kanyiles, William Langeveldt en Carel van der Merwe kyk na 'n kopie

van die Khoe-vertaling van Freda Linde se Die Singende Gras.

Betoging by Transnet

boontoe

Afrikaans in ons howe

Faks vir Maduna: Stuur nou 'n faks aan die Minister van Justisie om beswaar aan te teken oor die verwydering van Afrikaans uit ons howe.Die faksnommer is (012) 321 1708

Eentalige state en vorms

Dring aan op Afrikaanse state en vorms by die Departement van Arbeid en Ontvanger van Inkomste

boontoe

M-Net en Afrikaans

PRAAG het op 24 Februarie om vieruur die volgende verklaring uitgereik:

"Ons spreek ons sterkste misnoeë uit oor die uitfasering van Afrikaans uit M-Net se programme, veral plaaslike en aktualiteitsprogramme soos Carte Blanche.
Met 48% Afrikaanse intekenare is M-Net vanuit 'n kulturele oogpunt verplig om erkenning aan Afrikaanse kykers te verleen in sy programinhoud. Die huidige beleid van hoofsaaklik ouer, en dus goedkoper, Amerikaanse programme van twyfelagtige gehalte uit te saai, kom neer op kulturele storting of dumping van die eerste water.
PRAAG is erg begaan daaroor dat vername maatskappye in die verbruikersektor oorslaan na Engels-eentaligheid of reeds daarna oorgeslaan het. Blykbaar word klagtebriewe aan M-Net deur Afrikaanse kykers onbeantwoord gelaat.
Kinderprogramme op K-TV is ook uitsluitlik in Engels.
Afhangend van die reaksie van M-Net op die huidige kritiek teen sy volslae eentaligheid, sal ons besluit of PRAAG 'n aksie behoort te loods of nie. So 'n aksie kan 'n boikot van M-Net of 'n betoging voor die hoofkantoor, of albei behels. Beroepe kan ook gedoen word op beleggers en pensioenfondse om M-Net-aandele uit hulle portefeuljes te verkoop. Die minste wat M-Net kan doen om misverstande uit die weg te ruim, is om onmiddellik sy taalbeleid aan die publiek bekend te maak."

- PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep), 24 Februarie 2000

Onderteken die TAALPETISIE
Ondersteun die BETOGING

Boontoe