Die viering van die UDF se twintigste verjaardag vandag het tegelyk nostalgiese en politieke waarde. Nostalgie, omdat dit sommige van die deelnemers aan dié beweging, wat hoofsaaklik in die Wes-Kaap en in Natal gesetel was en grotendeels uit bruinmense en Indiërs bestaan het, die geleentheid bied om herinneringe op te haal oor vergange glorie. Politieke waarde, omdat dit die verjaardaggangers oortuig dat hul rol in die mitiese "stryd" nie heeltemal verniet was nie, al het hulle kwalik in die buit gedeel toe poste en posisies uitgedeel is.

Hoeveel beeldmateriaal oor twintig jaar gelede se massavergaderings daar ook al heruitgesaai word, tesame met die kragdadige uitsprake van toentertydse UDF-aktiviste, beklemtoon die verhouding tussen die UDF en die ANC bloot die ou waarheid in die Suid-Afrikaanse politiek dat radikalisme gewoonlik die oorhand verseker.

Die UDF was 'n min of meer demokratiese beweging wat by wyse van massamobilisering en -protes sy doelwitte wou bereik. Hierteenoor was die ANC van daardie dae 'n geslote en geheimsinnige kabaal wat vanuit die onderwêreld van kommunistiese terreur en Oos-Europese geheime dienste geopereer het.

Vele mense in Suid-Afrika het nie van die ANC se bestaan geweet nie, soos wat dr. Alan Boesak vandag in 'n radio-onderhoud verduidelik nie. Nietemin het dié beweging, danksy die radikale dreigement van geweld en stedelike terreur die mees gesiene onderhandelingsvennoot van die NP geword, en is die UDF opsygeskuif, ondanks sy blyke van massasteun. Alistair Sparks het ook op dié verbasende feit gewys dat die De Klerk-regering die mees onwaarskynlike bende van sosialistiese dinosourusse uit hul selfopgelegde ballingskap gaan haal het om Suid-Afrika te regeer, pleks  van bewese plaaslike leiers, waaronder die UDF, maar ook die tradisionele en tuislandleiers.

'n Ander parallel, dié met oud-premier John Vorster, is frappant. Hy is tydens die Tweede Wêreldoorlog as lid van die Ossewabrandwag op Koffiefontein aangehou, iets wat hom nie verhoed het om later eerste minister van Suid-Afrika te word nie. As ons dus na die twintigste-eeuse geskiedenis van dié land kyk, wil dit lyk asof dit vir ons wil sê: geweld betaal.

Dit is egter nie te sê dat die UDF se metodes van massamobilisering en nie-gewelddadige aksie waardeloos is nie, inteendeel. Ná alles verteenwoordig dit die "Leipzig-opsie" waarmee Erich Hoenecker en ander Oos-Europese diktators uit die saal gelig is.

Wanneer Afrikaners vandag hul eie keuses opweeg, is dit belangrik om nie die doeltreffendheid van nie-gewelddadige aksie te onderskat nie. 'n Beweging soos die ANC, wat tans die land regeer, is gebore en getoë in die duistere wêreld van stedelike terreur, geheimhouding en skielike geweld op weerlose burgerlikes waarvan die Kerkstraatbom miskien die eksemplariese voorbeeld is. Ewekansige geweld is sy opvatting van politiek, en dit is in 'n groot mate ook wat hy van Afrikaners verwag soos wat die skroef aangedraai word.

In 'n elektroniese era waar protes tans ook by wyse van epos, soos nou in verband met misdaad en die doodstraf, aangeteken word, kan nie-gewelddadige aksie van die tipe wat tydens die studentebewegings van die sestigerjare maar ook deur die Vlaminge aangewend is, 'n invloed uitoefen op menige regering. Alhoewel die UDF 'n mindere voorbeeld van nie-gewelddadige aksie verteenwoordig, behoort ons as minderheidsgroep ook sy metodes en filosofie te bestudeer. Ons behoort insgelyks hierdie geslag aktiviste te respekteer vir hul ywer, al het dit so te sê op niks uitgeloop nie aangesien dit 'n geval was van "twee honde baklei oor 'n been, en die derde loop daarmee heen".

In daardie sin, sou dit daarom heel gepas wees om te deel in die nostalgie van die UDF en sy reste, of ten minste te sê: gelukkige verjaardag!