|
Dan Roodt 25
November 2005 Naamsveranderings
en beeldverwery |
Dit word reeds algemeen
aanvaar dat Suid-Afrika in 1994 'n politieke revolusie in die
klassieke sin van die woord beleef het. Eie aan revolusies - teenoor
'n gewone demokratiese bewindsverandering - is die aftakeling van die
simbole van die ou orde en die vestiging van die revolusie se nuwe
simbole.
Soms keer ou simbole en name
egter skielik terug, soos wat in die doodsnikke van die ou Sowjetunie
gebeur het. Op 'n dag het die wit, blou en rooi van die imperiale
Russiese vlag eenvoudig bokant 'n gebou in Leningrad gewapper, wat
sedertdien natuurlik sy ou naam Sint Petersburg teruggekry het.
Oor die afgelope aantal jare
het Suid-Afrika se radikale ANC-bewind wat gereeld die voortreflikhede
van revolusie in sy verklarings besing, voortgegaan om
naamsveranderings op vele dorpe, buurte en strate af te dwing. Sulke
naamsveranderings geskied meesal teen die wense van die plaaslike
inwoners en sonder dat die korrekte prosedure gevolg word.
Op 13 September is die nuwe
beeld van hoofman Makhado op Louis Trichardt oranje, wit en blou
geverf. Kennelik het dit 'n presedent geskep, want so pas is Beyers
Naudé se gedenkteken in Johannesburg in dieselfde kleure toegetakel.
Terwyl die ANC sy politieke
mag en beheer oor die polisie en weermag gevestig het, het hy nog nie
sy nuwe simboliese orde met dieselfde stelligheid kon afdwing nie.
Vandaar dus die stryd wat tans rondom naamsveranderings, vlae,
standbeelde en simbole woed.
Beyers Naudé is een van slegs
twee of drie historiese Afrikanerfigure wat vir die ANC aanvaarbaar
is. Die ander is natuurlik die voormalige hoof van die Kommunistiese
Party, Braam Fischer. Vir die gewone Afrikaner is Naudé egter 'n
randfiguur, iemand wat Afrikanisme en radikalisme in die vorm van die
bevrydingsteologie aangegryp het en blykbaar selfs vir Umkhonto we
Sizwe wapens gesmokkel het. In elk geval het Naudé sy posisie as
geestelike gebruik om revolusionêre geweld te verskoon of selfs te
vergoeilik.
Om 'n bekende hoofpad in
Johannesburg na Beyers Naudé te vernoem, was omstrede. Dat daardie
naamsverandering - soos dié van Louis Trichardt - tot reaksie sou
lei, was min of meer voorspelbaar.
Hoe die simboliese stryd
rondom Afrikaans, plekname, vlae en standbeelde verder ontplooi, mag
die toekoms van Suid-Afrika bepaal.
25 November 2005 07:46:31 AM
boontoe
|